Friday, January 27, 2012

అసమానతలపై ఓ ఆసక్తికర అధ్యయనం


దేశంలో సరళీకృత ఆర్థిక విధానాల అమలు ఆరంభమై రెండు దశాబ్దాలు గడిచాయి. జిడిపి వృద్ధిరేటు అంత పెరిగిపోయింది, ఇంత పెరిగిపోయింది అన్న మాటలే ఇప్పటివరకు వినిపిస్తున్నాయి. అభివృద్ధి రేటు పెరిగిందన్న దానిలో కొంత నిజం లేకపోలేదు. అయితే ఇలా చెప్పేవారు ఆ అభివృద్ధి ఫలితాలు ఎవరికి దక్కాయన్నదాన్ని మాత్రం అంతగా పట్టించుకోవడం లేదు. అయినప్పటికీ అసలు వాస్తవాల్ని వెల్లడించే సమాచారం, అధ్యయనాలు అనేకం వెలువడుతూనే ఉన్నాయి. పలు అంశాలు యథాలాపంగా కూడ వెల్లడవుతున్నాయి. ఇటీవల కాలంలో ప్రపంచ కుబేరుల జాబితాలో భారతీయులు మొదటి స్థానాలలో నిలబడటం, అలాంటి వారి సంఖ్య ఏడాదికేడాదికి పెరగడం తెలుస్తూనే ఉంది. మరో వైపున దేశంలో పేదరికం గురించి, పౌష్టికాహారలోపం గురించి అనేక వివరాలు వస్తున్నాయి. ఇటీవల పేదరిక రేఖపై ప్రభుత్వం అత్యున్నత న్యాయస్థానానికి సమర్పించిన అఫిడవిట్‌పై విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి. కొద్దిరోజుల క్రితమే ఓ స్వచ్ఛంద సంస్థ తన అధ్యయనంలో నేటికీ దేశంలో 42 శాతం మంది బాలలు పౌష్టికాహారలోపానికి గురవుతున్నారని స్పష్టం చేసింది. ఆ అధ్యయన నివేదికను దేశంలో సరళీకృత ఆర్థిక విధానాల అమలుకు మూలపురుషుడయిన ప్రధాని మన్మోహన్‌ సింగ్‌ విడుదల చేస్తూ ఈ పరిస్థితి పట్ల తాను సిగ్గుపడుతున్నానని చెప్పడం సంచలనాత్మకం అయింది. అయినా ఇలాంటి దుర్భర పరిస్థితికి కారణం ఏ విధానాలు అన్న విషయం జోలికి ఆయన పోలేదు.

అసమానతల తీవ్రతను వెల్లడించే మరొక నివేదిక తాజాగా వెల్లడయింది. నేషనల్‌ కౌన్సిల్‌ ఫర్‌ అప్లైడ్‌ ఎకనామిక్స్‌ అండ్‌ రీసెర్చి (ఎన్‌సిఏఇర్‌), సెంటర్‌ ఫర్‌ మాక్రో కన్జ్యూమర్‌ రీసెర్చి (సిఎంసిఆర్‌) ఈ అధ్యయనాన్ని నిర్వహించాయి. అయితే ఈ అధ్యయనం అసలు ఉద్దేశం దేశంలో అసమానతలను పరిశీలించడం కాదు. ఇప్పటివరకు మొత్తం ఆదాయం ఎంత? దానికనుగుణంగా వినియోగ, విలాస వస్తువుల తయారీని ఎంత పెంచవచ్చు అనే అంచనాలు స్థూలంగా వెలువడుతున్నాయి. దానికి భిన్నంగా ప్రస్తుతం ప్రజల ఆదాయాల పరిస్థితి తరగతుల వారీగా ఏమిటి, వారి వారి ఆదాయ స్థాయిని బట్టి వినియోగ ప్రాధాన్యతలు ఎలా ఉన్నాయి, ఎవరికి ఏ వస్తువులను విక్రయించవచ్చు- ఇలాంటి విషయాలను కార్పొరేట్‌ రంగానికి వాస్తవానికి దగ్గరగా విశదీకరించడం ఈ అధ్యయనం లక్ష్యం. కార్పొరేట్‌ అవసరాలకోసమే అయినా వాస్తవ పరిస్థితిని ఈ అధ్యయనం చక్కగా వ్యక్తం చేస్తున్నది. అత్యున్నత ఆదాయ వర్గాల వినియోగం ఏ విధంగా ఉంటున్నది, ఎలా మారబోతుంది, అంత తక్కువ, మధ్యస్థ, మొత్తంగా దిగువ తరగతుల వారి వినియోగం ఎలా ఉంటుంది- ఇలాంటి అంశాలను ఇది వివరిస్తుంది.

మొత్తం కుటుంబాలను 20 శాతం చొప్పున ఐదు విభాగాలుగా ఈ అధ్యయనం విభజించింది. ఒక్కొక్క విభాగం వాటా మొత్తం ఆదాయంలో ఎంత, మొత్తం వ్యయంలో ఎంత, మిగులులో ఎంత- ఇలా పలు అంశాలను పరిశీలించింది. ఈ అధ్యయనం ప్రకారం అందరికన్నా దిగువన 20 శాతం తరగతి ఆదాయం మొత్తం ఆదాయంలో 6 శాతంగాను, వ్యయంలో 9 శాతంగాను ఉంది. తగులే తప్ప మిగులనేది వీరికి లేదు. అందరికన్నా ఎగువ 20 శాతం తరగతి ఆదాయం మొత్తం ఆదాయంలో 51 శాతంగాను, వ్యయంలో 40 శాతం గాను, మిగులులో 55 శాతంగాను ఉంది. అతి సంపన్న తరగతి మొత్తం ఆదాయంలో సగానికిపైగానే పొందుతుండగా, అతి పేద తరగతి ఆదాయం కేవలం 6 శాతం మాత్రమే. పైగా మనం ఇక్కడ చెప్పుకుంటున్న అతి సంపన్న ఆదాయ తరగతిలో అంబానీలు, టాటాలు, బిర్లాలు లాంటి వారంతా ఉంటారు. అలాంటి తరగతి సగటు ఆదాయం పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పటికీ, అతి పేద తరగతి సగటు ఆదాయం కన్నా ఎనిమిది రెట్లు అధికంగా ఉంది.

గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య ఆదాయ అసమానతలను కూడ ఈ అధ్యయనం బేరీజు వేసింది. ఉదాహరణకు అతి సంపన్న 20 శాతం తరగతికి పట్టణ ప్రాంతాలలో 100 రూపాయల ఆదాయం వస్తున్నదనుకుంటే, అతి సంపన్న 20 శాతం తరగతికి గ్రామీణ ప్రాంతాలలో 51 రూపాయలు మాత్రమే ఆదాయం లభిస్తున్నది. మధ్య 20 శాతం వారికి సైతం పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల మధ్య ఆదాయాలలో అసమానత తీవ్రంగానే ఉంది. మధ్య 20 శాతం మందికి పట్టణ ప్రాంతాలలో 30 రూపాయలు ఆదాయం లభిస్తున్నదనుకుంటే, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో 15 శాతం మాత్రమే లభిస్తున్నది. నిరుపేద తరగతిలో మాత్రం పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల మధ్య ఆదాయ అసమానతలు నామమాత్రమే. పట్టణ ప్రాంతాలలో 11 రూపాయలు లభిస్తే, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో 7 రూపాయలు లభిస్తున్నాయి. పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల మధ్య రోడ్లు, ఇతర రవాణా కమ్యూనికేషన్‌ సదుపాయాలు అభివృద్ధి చెందటంతో దేశవ్యాపితంగా వినియోగవస్తువులకు గిరాకీ వారి వారి ఆదాయ స్థాయిలను బట్టి అధికంగానే ఉందని కూడ ఈ అధ్యయనం అభిప్రాయపడింది.

ఇప్పుడు మనం చెప్పుకుంటున్న అతి సంపన్న 20 శాతం తరగతి ఆదాయం మొత్తం ఆదాయంలో 51 శాతం ఉంటే, అది 1993-94లో 37 శాతమే. ఈ వాటా 2014-15 నాటికి 59 శాతానికి పెరుగుతుందని అంచనా. అంటే అతి సంపన్నుల ఆదాయాలు ఎంత వేగంగా పెరుగుతున్నాయో స్పష్టంగా అవగతమవుతున్నది. ఇదే సంస్థ మరొక విధంగా కూడ అతి సంపన్నుల ఆదాయాన్ని పరిశీలించింది. అతి సంపన్నుల్లో ఒక శాతం వారి ఆదాయం ఎంత ఉంటుందనేది అంచనా వేసింది. నేడు అతి సంపన్న ఒక శాతం జాబితాలో చేరాలంటే ఏ కుటుంబానికైనా రు.12.5 లక్షల వార్షికాదాయం ఉండాలి. ప్రపంచ ప్రమాణాలతో పోల్చుకుంటే ఇది ఓ రకంగా తక్కువే. అమెరికాలో ఒక శాతం అత్యున్నత ఆదాయ తరగతి కుటుంబానికి 5 నుండి 7 లక్షల డాలర్లు లభించాలి. కనిష్టంగా 5 లక్షల డాలర్లు తీసుకున్నా రూపాయల్లో అది రు.2.6 కోట్లు అవుతుంది. అంటే భారత్‌లో అతి సంపన్న ఒక శాతంలోని కుటుంబం సగటు ఆదాయం కన్నా ఇది 20 రెట్లు ఎక్కువ. కొనుగోలు శక్తి సమానీకరణతో చూసుకున్నప్పటికీ 10 రెట్లు అధికంగా ఉంటుంది.

అమెరికాతో పోలిక సంగతి ఎలా ఉన్నప్పటికీ అతి సంపన్న తరగతి వాటా వినియోగంలోనూ అధికంగానే 40 శాతంగా ఉంది. అదే సమయంలో మిగులు కూడ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల పొదుపు, మదుపులో కూడ వీరి వాటా అధికంగా 76 శాతంగా ఉంది. ఇదే సమయంలో మధ్య తరగతి వారి వినియోగం వాటా వారి ఆదాయంతో పోల్చుకున్నపుడు అధికంగానే 17 శాతంగా ఉంది. మిగులులో మధ్యతరగతి వారి వాటా 7 శాతమే. అందరికన్నా దిగువ తరగతి వారికి ఆదాయం అతి తక్కువ కావడంతో వినియోగంలో వారి వాటా 9 శాతమే. మిగులు అనేదే వారి వద్ద ఉండదు.

ఉన్నతశ్రేణివారు తమ మొత్తం వ్యయంలో 40 శాతాన్ని ఆహారంపై ఖర్చు పెడుతున్నారు. ఇదే మధ్యతరగతి వారు 42.5 శాతం వ్యయాన్ని ఆహారంపై పెడుతున్నారు. మధ్యతరగతికి ఎగబాకాలనుకునే దిగువ మధ్య తరగతి ఆహారంపై 47.5 శాతం వెచ్చిస్తున్నది. అందరికన్నా దిగువ తరగతి వారు తమ మొత్తం వ్యయంలో 57.3 శాతాన్ని ఆహారంపైనే వెచ్చిస్తున్నారు. అతి సంపన్న తరగతి వారు గృహ సదుపాయంపై పెద్దగా వెచ్చించడం లేదు. మధ్య తరగతి, దిగువ మధ్య తరగతి వారు మాత్రమే వరుసగా 4.7 శాతం, 5.2 శాతాన్ని వెచ్చిస్తున్నారు. అతి దిగువ తరగతి వారు సైతం గృహసదుపాయంపై 4.2 శాతం ఖర్చుపెడుతున్నారు. అతి సంపన్నులకు ఇప్పటికే అభిరుచులకు తగిన గృహాలు ఉంటాయి కాబట్టి వారు దానికి కొత్తగా ప్రాధాన్యతనివ్వడం లేదు.

అతి సంపన్న, మధ్య, దిగువ మధ్య తరగతుల వారు మొత్తంగా అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చే అంశం ఒకటుంది. అది విద్య. అతి సంపన్న తరగతి 8.8 శాతాన్ని, మధ్య తరగతి 9.2 శాతాన్ని, దిగువ మధ్య తరగతి 8.1 శాతాన్ని విద్యపై ఖర్చు చేస్తున్నాయి. నిరుపేద తరగతి వారు తమ వ్యయంలో 5.7 శాతాన్ని మాత్రమే విద్యపై పెట్టగలుగుతున్నారు. ఇంటి యజమాని విద్యాస్థాయి కూడ విద్యపై పెట్టే ఖర్చుపై ప్రభావం చూపుతుందని చెబుతున్నారు. ఇంటి యజమాని ప్రాథమిక విద్యాస్థాయి మాత్రమే కలిగిన వాడయితే 22 శాతం ప్రభావం, డిగ్రీ అంతకు పైన చదువుకున్నవారయితే 264 శాతం ప్రభావం ఉంటుందని ఈ అధ్యయనం పేర్కొంటున్నది. రవాణా సదుపాయాలకు ఉన్నత, మధ్య, దిగువ మధ్య తరగతి ముగ్గురూ దాదాపు సమానంగానే తమ వ్యయంలో కేటాయిస్తున్నారు. సంపన్న వర్గాలు 14.7 శాతాన్ని, మధ్య తరగతి 13.5 శాతాన్ని, దిగువ మధ్య తరగతి 11.6 శాతాన్ని వెచ్చిస్తున్నాయి.

ఈ విధంగా ఎన్‌సిఎఇఆర్‌, సిఎంసిఆర్‌ల అధ్యయనం వారెందుకు చేసినప్పటికీ ఆదాయ అంతరాలు గత రెండు దశాబ్దాల కాలంలో ఎంతగా పెరిగిందీ, ఇటీవల కాలంలో వాటి తీవ్రత ఎంత వేగం పుంజుకున్నదీ కళ్ళకు కట్టినట్టు చూపుతున్నది. సరళీకరణ సమర్థకులు ఈ అంశాన్ని ఎంతవరకు గుర్తిస్తారో చూడాలి. 
-గుడిపూడి విజయరావు
  (Prajasakti, 27/1/2012)

Tuesday, January 24, 2012

ఈ ప్రమాద ఘంటికలైనా వినిపిస్తాయా?


ఒక సంవత్సరం మందగమనం అనంతరం ఆర్థిక వ్యవస్థ తిరిగి పుంజుకోనున్నదని మన్మోహన్‌ సింగ్‌ ప్రభుత్వం, నయా ఉదారవాద విధానాలను బలపరిచేవారు ఊదరగొడుతున్నారు. అయితే ప్రపంచ బ్యాంక్‌ వారి ఆశలపై నీళ్లు చల్లుతూ ఒక హెచ్చరిక చేసింది. 2008-09లో సంభవించిన దానికంటే కూడా తీవ్ర స్థాయిలో సంక్షోభం తలెత్తనున్ననున్నదని, ఇందుకోసం వర్థమాన దేశాలు, ముఖ్యంగా భారతదేశం సంసిద్ధంగా ఉండాలని అది హెచ్చరించింది.
''ప్రపంచంలో అతి పెద్ద ఆర్థిక ప్రాంతమైన యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ మాంద్యం ఎదుర్కొంటున్న సమయంలోనే గ్లోబల్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ చోదక శక్తి అయిన వర్ధమాన దేశాలు మందగమనంలో ఉన్నాయి. ఈ రెండు ప్రాంతాలు ఒకదానికొకటి పరస్పరం సహకరించుకోవాలి'' అని ప్రపంచ బ్యాంక్‌ స్థూల ఆర్థిక విభాగం అధినేత పేర్కొన్నారు. ప్రపంచబ్యాంక్‌ 2011 జూన్‌ నెలలో వేసిన అంచనాల కంటే వాస్తవ పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా ఉంది. 2011లో వ్యక్తం చేసిన భయాందోళనలు ఇప్పటికే నిజమయ్యాయి. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ 2012లో 2.5 శాతం, 2013లో 3.1 శాతం మాత్రమే వృద్ధి చెందే అవకాశం ఉంది. ఈ రెండు సంవత్సరాల్లో వృద్ధి రేటు 3.6 శాతం ఉండగలదని తొలుత అంచనా వేసింది. యూరో జోన్‌ లోని దేశాల్లో ఆర్థిక వ్యవస్థ 2012లో మరింత కుంచించుకుపోయే అవకాశం లేదని, అయితే యూరప్‌ మొత్తం ప్రాంతం మరింత పతనం చవిచూడగలదని అంచనా వేసింది. మిగిలిన అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో గరిష్టంగా 2.1 శాతం వృద్ధి రేటును నమోదు చేసే అవకాశం ఉంది.
మరింతగా సరళీకరణ విధానాలను అమలు చేయడం వల్ల విదేశాల నుండి నిధులు ప్రవాహంలా వస్తాయని, ఫలితంగా వృద్ధి రేటు పెరగగలదనే ఆశలు అడియాసలేనని ప్రపంచ బ్యాంక్‌ హెచ్చరికతో తేటతెల్లమైంది. కొనసాగుతున్న మాంద్యానికి అడ్డుకట్ట వేసేందుకు ధనిక దేశాల వద్ద తక్షణం ఫలితమిచ్చే ఆర్థిక, ద్రవ్య చిట్కాలేమీ లేవని ప్రపంచ బ్యాంక్‌ చెప్పింది.
అయినప్పటికీ యుపిఎ-2 ప్రభుత్వం కీలకమైన ఆర్థిక సంస్కరణల చట్టాలను పార్లమెంటు బడ్జెట్‌ సమావేశంలో తీసుకొచ్చేందుకు నిర్ణయించుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది. వామపక్షాలు ఈ చట్టాలనే గత ఏడు సంవత్సరాలుగా అడ్డుకుంటున్నాయి. ఆర్థిక రంగం తలుపులు బార్లా తెరిచే విధానాన్ని అడ్డుకోవడం వల్ల భారత్‌ ప్రపంచ మాంద్యం ప్రభావాన్ని నివారించగలిగిందని మన అనుభవం తెలియజేస్తోంది. ప్రపంచ బ్యాంక్‌ తాజాగా జారీ చేసిన హెచ్చరికను సైతం ఈ ప్రభుత్వం పెడచెవిన పెడుతోంది.
మన బీమా రంగంలో విదేశీ నిధుల ప్రవేశంపై పరిమితిని పెంచుతూ చట్టం చేయడంతోపాటు భారతదేశంలో ప్రయివేటు బ్యాంకులను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు విదేశీ బ్యాంకులను అనుమతిస్తూ బ్యాంకింగ్‌ సంస్కరణలు ప్రవేశపెట్టడం, పెన్షన్‌ నిధులను ప్రయివేటీకరించడం, రిటైల్‌ వర్తక రంగాన్ని ఎఫ్‌డిఐలకు తెరవడానికి ప్రభుత్వం సంసిద్ధమైనట్లు కనిపిస్తోంది. ఐదు రాష్ట్రాల శాసన సభలకు జరగనున్న ఎన్నికల అనంతరం ప్రభుత్వం ఈ మేరకు చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది. రిటైల్‌ రంగంలో ఎఫ్‌డిఐలను అనుమతించడం వల్ల మన ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రతికూల ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని, ప్రజలు పెద్ద ఎత్తున ఉద్యోగాలు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని, భారీ సంఖ్యలో ప్రజల జీవనోపాధిపై మరింతగా దాడి జరుగుతుందని ఈ కాలమ్స్‌లో ఇంతకుముందు హెచ్చరించాం. వీటికి ప్రభుత్వం తగు సమాధానం చెప్పలేకపోయింది,
విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకే రిటైల్‌ వర్తకాన్ని ఎఫ్‌డిఐలకు బార్లా తెరవాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. విదేశీ పెట్టుబడులు భారత్‌లో సూపర్‌ లాభాలు పొందేలా చూడటమే ప్రభుత్వ లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. ఈ పెట్టుబడుల ప్రవాహం ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఆత్మవిశ్వాసం కలగజేసి 'అంతా బాగానే ఉంది' అనే అభిప్రాయం కలుగజేస్తుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. సెన్సెక్స్‌ పెరిగేందుకు అనుమతించి అతి కొద్ది మందికి మాత్రమే భారత్‌ వెలిగిపోయేలా చేయడమే ప్రభుత్వ ఉద్దేశంలా వుంది. రిటైల్‌ వర్తకం లేదా భారత ప్రజలపై పడే ప్రభావం గురించి ప్రభుత్వం ఏమాత్రం దృష్టి పెట్టడంలేదు. విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంపైనే దాని దృష్టంతా. ప్రపంచ బ్యాంక్‌ అంచనాల ప్రకారం ఇది జరిగే అవకాశం చాలా అరుదు. దేశానికి ఇంధన భద్రత సృష్టించే పేరుతో ఎన్రాన్‌ సంస్థకు పెద్ద ఎత్తున ఇచ్చిన రాయితీలను సమర్థించుకోవడానికి ఆనాడు ప్రభుత్వం చేసిన వాదనల్లానే ఇవీ ఉన్నాయి. ఎన్రాన్‌ భాగోతం అందరికీ తెలిసిందే. భారతదేశంలో ఎన్రాన్‌ పెట్టుబడులు ఇటువంటి అంతా బాగుందనే అభిప్రాయం కలిగించగలవని భావించారు. నికర ఫలితం మాత్రం ఘోర ఉత్పాతమే. అదేవిధంగా, రిటైల్‌ వర్తకంలో ఎఫ్‌డిఐలను అనుమతించడం రైతులు, వినియోగదారుల ప్రయోజనాల కోసమేని పేర్కొనడం ప్రజలను మభ్యపుచ్చే ఎత్తుగడ తప్ప మరొకటి కాదు.
వర్థమాన దేశాల్లో చైనాకు ఒక్కదానికే మాంద్యం ప్రభావాన్ని తట్టుకునే సామార్ధ్యం ఉందని, కొత్తగా ఏర్పడిన ఆర్థిక మాంద్యాన్ని నివారించగల విధానాలను అమలు చేయగలదని ప్రపంచ బ్యాంక్‌ పేర్కొంది. అయితే 2008తో పోలిస్తే చైనా సామర్ధ్యం కూడా తగ్గవచ్చునని ప్రపంచ బ్యాంక్‌ అభిప్రాయపడింది.
నయా ఉదారవాద అజెండా ద్వారా ప్రపంచ మాంద్యం ప్రభావాన్ని భారతదేశం పారదోలలేదు. సంపన్నులకు భారీ మొత్తంలో పన్నుల్లో రాయితీలు కల్పించడానికిబదులు ఈ మొత్తాలను సామాజిక, ఆర్థిక మౌలిక వనరులను పెంపొందించుకునేందుకు ఉపయోగించాలని మేము పదేపదే చెబుతూ వస్తున్నాము. ఇందువల్ల పెద్దమొత్తంలో ఉద్యోగావకాశాలు ఏర్పడతాయి. ఫలితంగా దేశీయంగా డిమాండ్‌ పెరిగి ఆరోగ్యవంతమైన ఆర్థికాభివృద్ధి రేటు సాధించే అవకాశం ఉంది.
1981 నుండి 22 సంవత్సరాలపాటు మలేసియా ప్రధానిగా ఉన్న మహతీర్‌ మహమ్మద్‌ ( దక్షిణాసియాలో సంస్కరణలు అమలు జరుగుతున్న సమయం) మలేసియా సామెతను చెబుతుండేవారు (అన్ని నాగరికతల్లో ఇది కనిపిస్తుంది). ఏదైనా ప్రయ త్నంలో విఫలమైతే, మళ్లీ మొదటికి వెళ్లి ప్రయత్నించాలి. గ్లోబల్‌ పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ దీని నుండి పాఠాలు నేర్చుకునే స్థితిలో లేదు. దీనికి బదులుగా నయా ఉదారవాద విధానాలు పొదుపు చర్యలను ప్రబోధిస్తుంటాయి. గతంలో చాలా సార్లు ప్రస్తావించినట్లుగా మున్ముందు పరిస్థితి మరింత జఠిలమవుతుంది. సంక్షోభం మరింతగా పెరుగుతుంది.
''మనం ఏ విధంగా చరిత్రను తప్పుగా అన్వయించుకుని, జాన్‌ మేనార్డ్‌ కీన్స్‌ బోధలను వక్రీకరించాం?'' అని న్యూయార్క్‌ రివ్యూ ఆఫ్‌ బుక్స్‌ తాజా సమీక్ష ప్రశ్నించింది. 1930 మహా మాంద్యం తరువాత పరిస్థితులను పునశ్చరణ చేసుకుందాం. ప్రభుత్వం క్రియాశీలకంగా జోక్యం చేసుకుని పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా మాత్రమే పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ పూర్తి స్థాయి ఉపాధి అవకాశాలను సాధించేలా చూడవచ్చునని కీన్స్‌్‌ చెప్పాడు. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థను రక్షించేందుకు, సోషలిజం అనివార్యంగా చోటుచేసుకోకుండా నివారించేందుకు ఇదొక్కటే మార్గమని ఆయన ప్రబోధించారు.
పైన పేర్కొన్న సూచనలను ఆమోదించడానికి బదులు మన్మోహన్‌సింగ్‌ ప్రభుత్వం నయా ఉదారవాద అజెండాను చురుకుగా అమలు చేస్తోంది. ఇది మన ఆర్థిక వ్యవస్థకు, మెజారిటీ ప్రజలకు అత్యంత ప్రమాదకరం. గోడమీద రాసిన రాతలను సైతం విస్మరించడం పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ నైజం. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థగురించి కారల్‌ మార్క్స్‌ ఒక సందర్బంలో ఇలా పేర్కొన్నాడు.'' ఉత్పత్తి సాధనాలు, మారకాన్ని బ్రహ్మాండంగా అభివృద్ధి చేస్తూ వాటితో గారడీచేసే సామర్థ్యం పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థకలిగి ఉంటుంది. అయితే గారడీవాడు తాను సృష్టించిన ప్రపంచాన్ని ఎక్కువ కాలం ఎలా నియంత్రించలేడో అలానే ఇది కూడా అంతే.'' ఈ సంక్షోభం వ్యవస్థాగతమైనది. ఇది ఎవరో కొందరి దురాశ వల్లనో లేదా ధనదాహం వల్లనో తలెత్తింది కాదు. ఈ వ్యవస్థను కూలదోయడం వల్ల మాత్రమే మానవాళికి నిజమైన విముక్తి లభిస్తుంది.
నయా ఉదారవాద విధానాలను మార్చుకునేలా, అత్యంత అవసరమైన మౌలిక వనరులపై, విస్తృత స్థాయిలో ఉద్యోగావకాశాలు సృష్టించడంపై భారీ మొత్తంలో పెట్టుబడులు పెట్టేలా యుపిఎ ప్రభుత్వంపై మరింతగా ఒత్తిడి పెంచడం అవసరం. ప్రజల జీవనోపాధి స్థాయిని మెరుగుపరచేందుకు ఇదొక్కటే మార్గం.
(జనవరి18,2012) 
Prajasakti, 23-1-2012

Thursday, January 5, 2012

2012లో ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితి


కొత్త సంవత్సరం ప్రవేశించిందంటే పరిస్థితి ఎలా ఉండబోతుందని అంచనా వేసుకోవడం ఓ ఆనవాయితీ. పరిస్థితి ప్రతికూలంగా ఉన్నపుడు లేదా సందిగ్ధంగా ఉన్నపుడు ఇలాంటి అంచనాల పట్ల ఆసక్తి మరీ అధికంగా ఉంటుంది. గత మూడేళ్లుగా ప్రపంచ వ్యాపితంగా సంక్షోభం కొనసాగుతున్నది. ఈ సంక్షోభం ఎప్పుడు వీడిపోతుందన్నదే ఇప్పుడు ప్రధానాంశంగా ఉంది. అమెరికాలో గృహ రుణ సంక్షోభంతో మొదలయి మొత్తం ప్రపంచాన్నే చుట్టుముట్టింది. సంపన్న దేశాలన్నీ దీని తాకిడికి గురి కాగా, వర్థమానదేశాలూ దీని బారినుండి తప్పించుకోలేకపోయాయి. ఎదుగుతున్న దేశాలు ప్రత్యేకించి చైనా, భారత్‌లు దీని నుండి తప్పించుకున్నాయని భావించినప్పటికీ ఈ రెండు దేశాలలోనూ అభివృద్ధి వేగం మందగించింది. ముఖ్యంగా చైనా అమెరికాకు ఎగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడటంతో దేశీయ ఉత్పత్తి రంగం తీవ్ర ప్రభావానికి గురయింది. భారత దేశం విదేశీ మార్కెట్లపై అంతగా ఆధారపడనప్పటికీ చమురు తదితర కీలక ముడిసరుకులకు ఇతర దేశాలపైనే ఆధారపడటంతో డాలరుతో ముడివడిన వాటి ధరలు విపరీతంగా పెరిగిపోవడం పెద్ద చిక్కులను తెచ్చిపెట్టింది. తొలుత ప్రపంచ సంక్షోభం నుండి భారత్‌ దూరంగా ఉన్నట్లు కనిపించినా ఇప్పుడు దాని ప్రభావం భారత్‌పైనా బాగా పడుతున్నది. జిడిపి పెరుగుదల రేటు వేగంగా పడిపోతున్నది. భారత దేశంలో 9 శాతం అభివృద్ధి ఉంటే అది సాధారణ పరిస్థితి, 6 శాతం ఉంటే అది సంక్షోభం అనే పరిస్థితి. అంటే జిడిపి పెరుగుదల 6 శాతం ఉన్నా కొత్త పెట్టుబడులు, ఉపాధి కల్పన బాగా తగ్గిపోతాయి.
ఈ ఏడాది ఆరంభంలో మొత్తంగా చూసుకున్నపుడు అమెరికా ఏదో తంటాలు పడి పరిస్థితి మరింత క్షీణించకుండా జాగ్రత్తపడుతుందని, ఐరోపాలో మాత్రం రెండోసారి సంక్షోభం నెలకొనే పరిస్థితి ఉందని భావిస్తున్నారు. చైనా అభివృద్ధి వేగం మందగిస్తుందని, దీన్నుండి సజావుగా బయటపడేందుకు ఆ దేశ ప్రభుత్వం సామర్ధ్యం సరిపోతుందా లేదా అని సందేహించేవారు కూడ ఉన్నారు. ఐరోపా మళ్లీ సంక్షోభంలో పడినా అది అంత తీవ్రంగా లేకపోతే, చైనా ఇబ్బందుల్లో పడకుండా ఉంటే 2012లో ప్రపంచ జిడిపి పెరుగుదల 2.7 శాతంగా ఉంటుందని ఐహెచ్‌ఎస్‌ గ్లోబల్‌ ఇన్‌సైట్‌ అనే సంస్థ అంచనా వేసింది. ప్రపంచ జిడిపి పెరుగుదల వేగం 2011లో 3.0 శాతం, 2010లో 4.2 శాతం ఉంది. ఐరోపాలో సంక్షోభం మరీ తీవ్రంగా ఉంటే, చైనా ఇబ్బందులు అధికమయితే ప్రపంచ జిడిపి పెరుగుదల వేగం మరింత క్షీణిస్తుందని, మొత్తంగా ప్రపంచ ఆర్ధిక వ్యవస్థ మరో సంక్షోభంలో చిక్కుకునే అవకాశమూ లేకపోలేదని ఆ సంస్థ భావిస్తున్నది.
మరి కొందరి అంచనాలు మరీ నిరాశాజనకంగా ఉన్నాయి. ఐఎంఎఫ్‌ చీఫ్‌ ఎకానమిస్ట్‌ ఆలివర్‌ బ్లాంచర్డ్‌ ఆర్థిక మెరుగుదల అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో స్తంభించిపోతుందని, 2012లో పరిస్థితి 2008లో కన్నా అధ్వానంగా ఉండవచ్చని అంటున్నారు. అయితే ఆయన ఐఎంఎఫ్‌కు చెందిన మనిషి కావడంతో ఈ అంచనాతోనే ఆగిపోలేదు. ఇది తీవ్రమైన స్థూల ఆర్థిక పరిస్థితులను సృష్టిస్తుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ, ప్రభుత్వం నిర్ణయాత్మకమైన విధానాల ద్వారా జోక్యం చేసుకొని ప్రైవేటురంగ ఆశలను సంతృప్తి పరిస్తే సానుకూల పరిస్థితి ఏర్పడుతుందని చెప్పుకొచ్చారు. అంటే లోటు తగ్గించే పేరుతో ప్రజలకు ఇచ్చే రాయితీలను, సబ్సిడీలను, సంక్షేమ చర్యలను ఉపసంహరించుకోవడం లేదా తగ్గించడం, అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించే పేరుతో ప్రైవేటు రంగానికి రాయితీలను ముమ్మరం చేయడం లాంటి ఐఎంఎఫ్‌ తరహా ఔషధాలను అమలుచేయాలన్నది ఆయన ఉద్దేశం. కాని ఇలాంటి పరిష్కారాలు ప్రజల కొనుగోలు శక్తిని మరింత తగ్గించి పరిస్థితిని మరింత క్షీణింపచేస్తాయన్న సంగతిని ఆయన విస్మరిస్తున్నారు. యూరోజోన్‌లో ప్రభుత్వాలు పొదుపు చర్యలను ముమ్మరంగా చేపట్టిన ఫలితంగా సంక్షోభం మరింత తీవ్రమైన వాస్తవాన్ని మనం చూడాల్సి ఉంది.
సంక్షోభం నుండి పుంజుకోవడం, పుంజుకోలేకపోవడం అన్న సంగతి ఎలా ఉన్నప్పటికీ ఉపాధి కల్పన పరిస్థితి మాత్రం దాదాపు అన్ని దేశాలలోనూ ఒకే విధంగా నాసిరకంగా ఉంది. అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ (ఐఎల్‌ఓ) 2011 సెప్టెంబరులో జి 20 దేశాల గురించిన నివేదిక ప్రకారం కేవలం అతి కొద్ది దేశాలలో ప్రత్యేకించి అర్జెంటీినా, బ్రెజిల్‌, టర్కీ, ఇండోనీషియాలలో మాత్రమే ఉపాధికల్పన స్థాయి 2008 మొదటి త్రైమాసిక స్థాయికన్నా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. అంటే సంక్షోభం ఆరంభంలో ఉన్న దాని కన్నా అధ్వాన్నంగా ఉపాధి కల్పన పరిస్థితి నేడుంది. మరి కొన్ని దేశాలలో అమెరికా, ఐరోపా యూనియన్‌ దేశాలతో సహా ఉత్పత్తి, ఉపాధి కల్పన రెండూ కూడ 2008 సంక్షోభం నాటి కన్నా తక్కువగా ఉన్నాయి. దక్షిణాఫ్రికాలో ఉత్పత్తి పుంజుకున్నా ఉపాధి కల్పన మాత్రం హీనస్థితిలోనే ఉంది. అంటే ఒక వైపున ఉపాధి కల్పన అతి బలహీనంగా ఉన్న సమయంలోనే ఆర్ధిక మెరుగుదల కూడ అంతంత మాత్రంగా ఉండేపరిస్థితి. సంపన్న దేశాలు, ఎదుగుతున్న (ఎమర్జింగ్‌) దేశాల పరిస్థితే ఇలా ఉంటే, వర్థమాన దేశాల పరిస్థితి మరీ దారుణంగా మారే అవకాశం కనిపిస్తున్నది. సంపన్న దేశాలలో క్షీణించిన పరిస్థితికి ప్రతిగా చైనా, బ్రెజిల్‌, రష్యా లాంటి దేశాలు పుంజుకుంటే సరిపోతుందని భావించడానికి అవకాశం లేదు. సంక్షోభం తీవ్రంగా ఉన్న అమెరికా, ఐరోపాలలో పడిపోయిన గిరాకీకి మారుగా ఈ దేశాలనుండి వచ్చే గిరాకీ సరిపోదు. నిజానికి ఇప్పుడు ప్రపంచ సంక్షోభం నుండి బయటపడేస్తాయనుకుంటున్న దేశాలలో సైతం పరిస్థితి క్షీణిస్తుంది.
అత్యధిక వర్థమాన దేశాలు ఐరోపా దేశాల దిగుమతులు తగ్గిపోవడం వల్ల నేరుగాను, అమెరికా దిగుమతులు తగ్గిపోవడం వల్ల కొంత తక్కువగాను ప్రభావితం అవుతాయి. ఉదాహరణకు అభివృద్ధిచెందుతున్న ఆసియా దేశాల ప్రత్యేకించి చైనా దేశపు మాన్యుఫాక్చరింగ్‌ ఎగుమతులు ఐరోపా సంక్షోభం వల్ల బాగా తగ్గిపోయాయి. ఎగుమతులపై ఆ దేశం ఎక్కువగా ఆధారపడటంతో దేశీయ గిరాకీ కూడ పడిపోయి దాని ప్రభావం ఆర్ధికవ్యవస్థపై కూడ పడుతున్నది. అంతేకాదు చైనా మాన్యుఫాక్చరింగ్‌ ఉత్పత్తి ఇతర ఆసియా దేశాల నుండి దిగుమతిచేసుకునే ముడిసరుకులు, మధ్యంతర వస్తువులపై కూడ ఆధారపడి ఉంది. ఆ విధంగా ఆయా ఆసియా దేశాల ఎగుమతులు కూడ తగ్గిపోతున్నాయి. చాల వర్థమాన దేశాలు మరో రకంగా కూడ దెబ్బతింటున్నాయి. ఇది ఫైనాన్స్‌ రంగ ప్రపంచీకరణ ఫలితంగా ఏర్పడింది. అంతర్జాతీయ బ్యాంకులు, ఇతర ఫైనాన్స్‌ సంస్థలు వర్థమాన దేశాలలో పెట్టిన పెట్టుబడులను వేగంగా ఉపంసహరించుకుంటున్నాయి. ఆర్థిక ప్రగతి తిరోగమన పథంలో ఉన్న దశలో తమ నష్టాలను భర్తీ చేసుకోవడానికి ఈ దేశాలలోని వాటాలను అమ్ముకొని లాభాలు చేసుకోవాలని ఆ సంస్థలు భావిస్తున్న కారణంగా ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతున్నది. ఇలా ఒక్కసారిగా ఫైనాన్స్‌ పెట్టుబడి ఉపసంహరించుకోబడటం వర్థమాన దేశాల ఫైనాన్స్‌ రంగాలను అతలాకుతలం చేస్తున్నది. ఆ దేశాల కరెన్సీ విలువలు అకస్మాత్తుగా పడిపోతున్నాయి. ఫలితంగా అవి అనివార్యంగా చేసుకోవలసిన ముడిచమురు లాంటి దిగుమతులకు అధిక మొత్తాలు చెల్లించాల్సి వస్తున్నది. దేశీయ కరెన్సీ పడిపోయినా ఆ మేరకు ఎగుమతులకు గిరాకీ అధికమయి పరిస్థితి మెరుగయ్యే పరిస్థితి కూడ ఇప్పుడు లేదు. ఎందువల్లనంటే ఆ ఎగుమతులను స్వీకరించాల్సిన సంపన్న దేశాలలో ఆర్ధిక సంక్షోభం వల్ల ఎగుమతులకు గిరాకీ ఏమీ ఉండటం లేదు. ఈ పరిస్థితి భారత దేశంలో మనం స్పష్టంగా చూస్తూనే ఉన్నాము. రూపాయి విలువ ఎన్నడూ లేనంత అతి వేగంగా, దారుణంగా పడిపోయింది. ఎగుమతులు పెరగడం లేదు. దిగుమతుల బిల్లు తడిసిమోపెడవుతున్నది. మొత్తంగా ఆర్థిక వ్యవస్థ సమతుల్యత కోల్పోయే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ప్రపంచ దేశాలు ఆందోళన చెందుతున్న మరొక ముఖ్యమైన అంశం ఉంది. ఇది చైనా ఆర్ధిక వ్యవస్థపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది. చైనాలో గృహనిర్మాణం బుడగకు రంధ్రం పడింది. ఫలితంగా రియల్‌ ఎస్టేట్‌ ధరలు తీవ్రంగా పడిపోయాయి. దాన్ని అనుసరించి ఇనుము, ఉక్కు, సిమెంటు తదితర నిర్మాణ రంగ సంబంధిత ఉత్పత్తులకు గిరాకీ పడిపోయింది. అందుచేత చైనా ప్రభుత్వం కుటుంబరుణాలను పెంచడం ద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థలో గిరాకీని పెంచడం అనే విధానం నుండి వైదొలగి దేశీయ వినియోగాన్ని పెంచడానికి చురుగ్గా సమర్ధవంతమైన చర్యలు తీసుకుంటే తప్ప ఆర్ధికాభివృద్ధి పడిపోకుండా నివారించజాలదని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఇలాగే ఇతర ఎమర్జింగ్‌ దేశాలలో కూడ వేగవంతమైన ఆర్ధికాభివృద్ధి రుణ ఆధారిత గిరాకీ పెంపుదల వల్లనే ఏర్పడింది. ఇప్పుడు అలాంటి దేశాలన్నీ ఒకే రకమైన పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటాయి.
రాబోయే కాలంలో అమెరికాతో సహా జపాన్‌, అత్యధిక ఐరోపా దేశాల ప్రభుత్వ రుణాలు మరింత పెరిగే పరిస్థితే ఉంది. ఐరోపాలో అత్యధిక రుణగ్రస్త దేశాలయిన గ్రీస్‌, ఐర్‌లాండ్‌, పోర్చుగల్‌ లాంటి దేశాలపైనే కాకుండా ఐరోపాలోని నాలుగు అతిపెద్ద ఆర్ధిక వ్యవస్థల్లో మూడుదేశాలయిన ఇటలీ, స్పెయిన్‌, ఫ్రాన్స్‌లపైన కూడ పొదుపు చర్యలు అమలుచేయాలన్న వత్తిడి పెరుగుతున్నది. మధ్య ఆసియాలో ఎలాంటి కీలక పరిణామం జరిగినా దాని ప్రభావం చమురు ధరలపై పడుతుంది. లిబియా లాంటి చిన్న దేశంపై అమెరికా దురాక్రమణ వల్లనే ముడిచమురు ధర బ్యారల్‌కు 25 డాలర్లు పెరిగింది. ఇప్పుడు ఇరాన్‌పై అమెరికా కాలుదువ్వుతున్నది. అదే జరిగితే మధ్యఆసియా చమురు సరఫరాలపై తీవ్రప్రభావం పడుతుంది.
మొత్తంగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ తీరుతెన్నులు ఇంత నిరాశాజనకంగా, ఆందోళనకరంగా ఉన్నాయి కాబట్టే ఐఎంఎఫ్‌తో సహా అనేక మంది 2012లో ఆర్ధిక స్థితి పట్ల ఇంతటి ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు
-గుడిపూడి విజయరావు  (Prajasakti, 5-1-2012)