భారత దేశం అనే భావన ఎలా రూపొందింది?

 

భారత దేశం అనే భావన ఎప్పుడు ఏ విధముగా ఆవిర్భవించింది, ఏ విధముగా బల పడింది, భారత జాతీయత ఏ విధముగా రూపొందింది, ఇప్పుడు ఈ భావన కి వచ్చిన ప్రమాదం ఏమిటి, ఈ విషయాల పై మాట్లాడుకుందాం.  

ఋగ్వేదం లో భారత దేశం అనే మాట ఎక్కడా లేదు. యజుర్వేదం, సామ వేదం, అధర్వణ వేదాలలో కూడా ఈ భావన లేదు. బ్రాహ్మణికాలు, ఉపనిషత్తులలో కూడా లేదు. ఋగ్వేదం లో కొన్ని నదులు, కొన్ని తెగల పేర్లు వున్నాయి. సప్త సైంధవ అనే మాట సింధు నది, దాని ఉపనదుల ను తెలిజేసెసేది మాత్రమే.

కొన్ని ప్రాంతాలను కలిపి మొట్ట మొదటి సారిగా ప్రాకృత భాషలో “సోలా మహా జన పద” (16 మహా జనపదాలు) అన్నారు. క్రీస్తు పూర్వం 500 సంవత్సరాల నాటికి ఈ మాట కొన్ని గ్రంధాలలో కనిపిస్తుంది.  “సోలాహ్”అనేది ప్రాకృత భాష పదం. హింది, ఉర్దూ భాషల మూలాలు ఈ ప్రాకృతిక భాష లోనే వున్నాయి. కాంభోజ ( ఆఫ్గానిస్తాన్ ప్రాంతం) నుండి అంగ (తూర్పు బీహారు) వరకు ఈ పదహారు మహాజనపదాలు వున్నాయి. కానీ ఇవి  నేటి భారత దేశం లో వున్న ఉత్తర భారత ప్రాంతాలకే పరిమితం. ఆర్యావర్తం అంటే హిమాలయాల నుండి వింధ్య పర్వతాల వరకు అని మను స్మృతి అన్నది.

అశోకుని శాసనాలు కాందహార్ నుండి కర్ణాటక, ఆంధ్ర  వరకు లభించాయి. ఈ శాసనాలు ప్రాకృతిక భాష లో మరియు గ్రీకు, ఆరమైక్ భాషలలొ వున్నాయి. ఇటు వంటి రాజకీయ ఐక్యత వలన భారత దేశం అనే భావన ప్రారంభమయింది. కానీ దాని పేరు “ జంబూ ద్వీప” అని అశోకుని శిలాశాసనం లో వున్నది. జంబూ అంటే నేరేడు.  నేరేడు  బాగా వున్న ప్రాంతం అని దీని అర్థం. ఒరిస్సా లో “హాతి గుంఫ” వద్ద కళింగ పాలకుడైన ఖారవేలుడు క్రీస్తు పూర్వం 1 వ శతాబ్దం లో వేయించిన శిలా శాసనం లో “భారత” అనే మాట ప్రాకృతిక భాష లో వున్నది. ఈ విధముగా క్రమముగా “భారత దేశం” అనే భావన ఉదయించింది. ఇంతే గాక సాంస్కృతికముగా ఒక ఐక్యత కూడా మొదలయింది. బౌద్ధ, జైన, బ్రాహ్మణ మతాలు దేశం అన్ని భాగాల లో వ్యాపించాయి. అన్ని ప్రాంతాలలో కనీసం గ్రాంధిక భాష గానైనా ప్రాకృత భాషని వాడారు. కాబట్టి ఈ అంశాలు ప్రజలను ఐక్యం చేశాయి. గ్రాంధిక భాష గా ప్రాకృతము, పూజారి భాషగా సంస్కృతము వ్యాప్తిలోకి వచ్చాయి.  ఈ లక్షణాలను బట్టి విదేశీయులు కూడా భారతీయులను గుర్తించగలిగే పరిస్థితి వచ్చింది.

ఇరానీయులు మనల్ని మొదటి సారిగా “హిందూ” అనే పదం తో గుర్తించారు. కానీ వారు సింధు నే హిందూ అన్నారు. హిందూ అంటే సింధు నది కి తమ భాషలో వారు పెట్టిన పేరు.  కాబట్టి సింధు నదికి   తూర్పున వున్న ప్రాంతాన్ని వారు హిందూ అని అన్నారు. దీని నుండే ఇండియా అనే పేరు వచ్చింది. గ్రీకులు హిందూ ని ఇండు అన్నారు. హిందూ లో వున్న మొదటి అక్షరం  హెచ్ ని వారు పలకలేక ఇండు అన్నారు. దీని నుండి ఇండియా అనే మాట వచ్చింది. చైనా వాళ్ళు హిందూ ని ఇంటు అన్నారు. ఆ తరువాత పర్షియన్ భాష లో “హిందుస్తాన్” అనే మాట వచ్చింది. సంస్కృతం లో ఎక్కడా హిందుస్తాన్ అనే మాట లేదు. క్రీస్తు తరువాత 4వ శతాబ్దం లో శాసనీడ్ (పర్షియన్ సామ్రాజ్యం పాలకుల ఆఖరు వంశం) శాసనం లో దీనిని వాడారు.

ఈ విధముగా హిందూ అనే పదాన్ని బయటి వారు సృష్టించారు. హిందుత్వ వాదులుగా తమని చెప్పుకుంటూ విదేశీ అయిన ప్రతి దానిని విసర్జించాలనే వాళ్ళు తమ సొంత పేరుగా వున్న హిందూ అనేది ఇరాన్ లో పుట్టిన పదం అని సంస్కృతం లో ఈ మాట 14 వ శతాబ్దం వరకు లేదని మరచి పోతున్నారు. సంస్కృత శాసనాలలో హిందూ అనే మాటని మొట్ట మొదటి సారిగా వాడింది విజయనగర సామ్రాజ్యపు రాజులు. వారు తమని “హిందూ రాయ సురత్రాన” అని వర్ణించుకున్నారు. హిందూ సుల్తానులని దీని అర్థం. ఇది మన మిశ్రిత సంస్కృతికి ఒక తార్కాణం.  (అమిత్ షా అనే పేరులో వున్న షా అనేది పర్షియన్ నుండి వచ్చినదే... అనువాదకుడు)

భారత దేశం అనే భావన క్రీస్తు పూర్వమే వున్నప్పటికి దేశ ప్రేమ అనే భావం గాని, దేశ భక్తి గేయం గాని సంస్కృతం లో ప్రాచీన భారత దేశం లో లేదు. భారత దేశాన్ని పొగుడుతూ ప్రేమిస్తూ రాసిన వాడు అమీర్ ఖుస్రో. 1318 లో ఇది రాయబడింది. భారత దేశాన్ని అమీర్ ఖుస్రో ఏమని ప్రశంసించాడు? దాని వాతావరణాన్ని ప్రశంసించాడు. కానీ భారత దేశపు వాతావరణం నిజానికి ప్రశంసనీయమైనది కాదు. దీనితో పాటు దాని ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని, జంతువులను, మహిళలను వారి అందాన్ని, పాతివ్రత్యాన్ని ప్రశంసించాడు. బ్రాహ్మణుల పాండిత్యాన్ని ప్రశంసించాడు. వారి భాష అయిన సంస్కృతాన్ని ప్రశంసించాడు. భారత దేశం అంటే బ్రాహ్మణులే గాక ముస్లిం లు కూడా అని అన్నాడు. భారత దేశం అంతటా పర్షియన్ మరియు అరబిక్ భాషలు మాట్లాడే వాళ్ళున్నారని అన్నాడు. కాశ్మీరీ భాష నుండి  నుండి మాబారి(తమిళం) వరకు వున్న అనేక భాషలను ప్రశంసించాడు. వీటిని హైందవి భాషలని అన్నాడు. సంస్కృతము విజ్ఞాన శాస్త్రాల భాష అన్నాడు. భారత దేశం పంచ తంత్ర కథలకి, చదరంగానికి, దశాంస అంకె ల పద్ధతికి మూలమయిన దేశం అని ప్రశంసించాడు.

ఆ తరువాత క్రీ.శ. 1350 లో ఈసామి అనే కవి భారత దేశాన్ని పొగుడుతూ రాసిన కవిత్వం లో హిందుస్తాన్ అనే పూల తోటని చూసి స్వర్గం కూడా ఈర్ష్య పడుతుందని అన్నాడు. మొగల్ చక్రవర్తుల పాలన లో ప్రత్యేకించి అక్బరు చక్రవర్తి మరియు అబు ఫజల్ లు భారత దేశం విశిష్ఠమయిన దేశం అన్నారు. అనేక మతాల వారున్నందున మత సామరస్యత ఉండాలన్నారు. నిరపేక్ష శాంతి అవసరం అన్నారు. ఔరంగజేబు కూడా రాజ కుమారుడుగా వున్నప్పుడు 1658 లో వర్షం మరియు సూర్యుని  వెలుగు అందరి పై పడుతున్నట్లే దేవుడు కూడా వివక్షత  లేకుండానే వుంటాడని అన్నాడు. తురాన్ (నేటి ఉజ్బెకిస్తాన్, కజకిస్తాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్ ప్రాంతాలు)  లో సున్నిల పట్ల, ఇరాన్ లో  షియాల పట్ల సహనం వుంటుందని , కానీ భారత దేశం లో ప్రతి మతానికి  సహనం అవసరమని జహంగీర్ అన్నాడు.  ఢిల్లీ సుల్తాన్ లు, ఆ తరువాత మొగల్ చక్రవర్తులు భారత దేశపు అన్ని భాగాలను ఒకే ఛత్రం కిందికి తీసుకు వచ్చారు.

1857 లో  జరిగిన  సిపాయిల తిరుగుబాటు లో రాజకీయ పరమైన భారత దేశపు భావన బలముగా వ్యాపించింది. లక్షా ముప్ఫై వేల సిపాయిలలో లక్ష మంది ఈ తిరుగుబాటు లో పాల్గొన్నారు. వారిలో అత్యధికులు బ్రాహ్మణులు. కానీ వారేమన్నారు? ఢిల్లీకి వెళ్ళి బహదూర్ షా జాఫర్ ను భారత దేశపు చక్రవర్తిగా ప్రకటించుదామని అన్నారు. హిందుస్తాన్ త్తరఫున వారు మాట్లాడారు. హిందువులు, ముస్లిం ల మధ్య  తేడా లేదని, ఒకరికి దెబ్బ తగిలితే ఇంకొకరికి తగిలినట్లే నని, కాబట్టి హిందువులు, ముస్లిములు ఐక్యముగా వుండాలని తిరుగుబాటు దారులు అన్నారు. తిరుగుబాటు దార్లందరు తాము భారత దేశం కోసం పోరాడుతున్నామని అన్నారు. బహదూర్ షా జాఫర్ ని బ్రిటీషు పాలకులు జైలు లో పెట్టిన అనంతరమ్ “ ఓ జాఫర్, భారత దేశం ఉన్నంత కాలం ఈ రాలిన పుష్పపు కీర్తి ప్రకాశిస్తూ  వుంటుంది”  అని అన్నాడు.

ఈ విధముగా ఒక స్వతంత్ర రాజ్యముగా భారత దేశం ఉండాలనే భావన 1857 నాటికే వున్నది.  కానీ ఇది సరిపోతుందా? చాలదు. ఈ తిరుగు బాటు బెంగాల్ సైన్యానికే పరిమితం. హిందూస్తానీ భాష మాట్లాడే ప్రాంతాలకే పరిమితం. దేశానికి ఒక జాతీయతా భావం కలిపించటానికి ఇంకా అదనముగా మరి కొన్ని అవసరం. స్వతంత్ర భారత దేశం బ్రిటిష్ పాలన కన్నా మెరుగైనదిగా వుంటుందనే భావం ఉండాలి.

బ్రిటిష్ పాలనని సమర్థించిన రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్, సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాన్ లు బ్రిటిష్ పాలన భారత దేశానికి మంచిదని భావించారు. సంఘ సంస్కరణలు, ఆధునిక విద్య ల ను బ్రిటిష్ పాలన ప్రోత్సహిస్తుందని భావించారు. కులాల పేరుతో విభజించబడినంత కాలం భారత  ప్రజలకు దేశ భక్తి వుండదని  రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్ అన్నారు. ఈ పరిస్థితిని  మార్చటానికి సంఘ సంస్కరణలు అవసరమని భావించారు.  అంటరాని తనం అనేది ఉండ కూడదని, కులాంతర వివాహాలు జరగాలని, పురుషులతో సమం గా మహిళా లకు ఆస్తి హక్కు, ఇతర అన్నీ హక్కులు ఉండాలని, ఆధునిక విద్య మహిళకు  అవసరమని  కేశవ్  చంద్ర సేన్ అన్నారు.

దాదా భాయి నౌరోజీ, రమేశ్ చంద్ర దత్తు, జస్టిస్ రానడె ల పాత్ర చాలా ముఖ్యమయినది. భారత దేశాన్ని బ్రిటిష్ పాలకులు ఎలా దోపిడి చేస్తున్నారో, స్వేచ్చా వాణిజ్యం పేరుతో మన పరిశ్రమలని ఎలా దెబ్బ తీశారో వివరించారు.  వారు అన్ని  మతాల వారి తరఫున మాట్లాడారు. కానీ  వారు ఇంగ్లీష్ మాట్లాడే వారి కోసమే రాశారు. పేదరికం లో వున్న వాళ్ళు, నిరుద్యోగులు, నేత పని వారు తదితర ప్రజల కోసమే రాశారు. కానీ వారి సందేశం కొందరికే పరిమితమయింది.

గదర్ యోధులు, మహారాష్ట్ర, బెంగాల్ విప్లవకారులు అసమాన త్యాగాలు చేసినా అది ప్రజల ఉద్యమం కాలేదు.

స్వాతంత్ర్యోద్యమం లోకి ప్రజలను తీసుకు వచ్చింది గాంధీ గారే. 1915 లో భారత దేశానికి వచ్చారు. 1917 లో చంపారన్ లో రైతు సత్యాగ్రహం నిర్వహించారు. రైతులను రాజకీయాలలోకి తెచ్చారు. జాతీయోద్యమం లోకి రైతులు రాకుండా ఉద్యమం బలపడదని గ్రహించారు. కలెక్టరే అల్లా అని ముస్లిం పేద రైతులు అనుకునే వాళ్ళు. కానీ గాంధీ గారు బుద్ధు మియా ని కూడా చరిత్ర గమనం లో కి తీసుకొచ్చారు. “బుద్ధు మియా భీ హజరత్ గాంధీ కే సాత్ హై, ఏక్-ముష్ట్ -ఏ-ఖాక్ హై మగర్ ఆంధి కె సాత్ హై” ( బుద్ధు మియా కూడా హజ్రత్ గాంధీ అనుచరుడయ్యాడు, అతను మట్టి మనిషియే అయినప్పటికి  తుఫాను లో భాగమయ్యాడు ) “ అని అక్బర్ ఆల్హాబాది అన్నారు. ఈ విధముగా గాంధీ గారి వలన అంతకి ముందు ఎన్నడూ లేని విధముగా మొదటి సారిగా రైతులు కూడా చరిత్రకెక్కారు.

కానీ స్వతంత్రం వస్తే  ప్రజలకేమి దక్కుతుంది? ఇది చెప్పాల్సిన అవసరం వున్నది. భారత దేశపు గతం అంటే హిందువులు, ముస్లిం లు ఇరువురు అని గాంధీ గారన్నారు. రాజులు, సుల్తానుల పాలనే  బాగున్నదని గాంధీ గారి అభిప్రాయం. ప్రయివేటు వ్యక్తుల  చర్యల వలననే ప్రజలు బాగు పడాలి. ఫ్యాక్టరీ యజమానులు తమ కార్మికుల పట్ల ధర్మ కర్తలుగా వ్యవహరించాలి. జమీందార్లు రైతుల బాగోగులు చూసుకోవాలి. దేశం బాగుపడేందుకు ఇదే మార్గం అని గాంధీ గారన్నారు. కానీ ఈ ధర్మ కర్తృత్వ సిద్ధాంతం వాస్తవ జీవితం లో పని చేయదు. కాబట్టి జాతీయోద్యమం లోకి ప్రజారాశులను సమీకరించేందుకు  ఇది చాలదు. ఇందుకు  వామ పక్ష భావజాలం అవసరం. ఈ దిశలో కొంత మేరకు నెహ్రూగారు పని చేశారు. నెహ్రూ గారు రైతులకి భూమి కావాలని, కార్మికులకి రక్షణ  కావాలని,  మహిళలకి సమానత కావాలని అన్నారు. ప్రజాస్వామ్యం, అందరికీ ఓటు హక్కు ఉండాలన్నారు. ఈ భావజాలాన్ని వామ పక్ష సహకారం తో నెహ్రూ ముందుకు తీసుకెళ్లారు.

కరాచీ కాంగ్రెస్ తీర్మానం ( 1931) లో మతాల పట్ల రాజ్యం తటస్థముగా వుండాలని, మహిళలకు సమాన హక్కులు కావాలని,  రైతులకి భూమి కావాలని, వారిని కవులు నుండి విముక్తం చేయాలని,  ప్రాథమిక పరిశ్రమలు రాజ్యం నిర్వహణలో వుండాలని తీర్మానించింది. కరాచీ తీర్మానం లేకుంటే ఈ స్థాయిలో స్వాతంత్ర్యోద్యమం  జరిగేది కాదు.

కాని  హిందూ మత తత్వ వాదులకు, ముస్లిం మత తత్వ వాదులకు స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకులు లేరు. ఆర్ ఎస్ ఎస్ 1925 లో ఏర్పడింది. అప్పటినుండి 1947 లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చే వరకు  స్వతంత్ర పోరాటం లో అది లేదు. బ్రిటిష్ పాలకులకు  క్షమాపణ పత్రం రాసి ఇచ్చి అండమాన్ జైలు నుండి  విడుదల అయిన సావర్కర్ ఆ తరువాత ముస్లిం ల పట్ల ద్వేషాన్ని పెంచే పనులే చేశాడు. ద్విజాతి సిద్ధాంతాన్ని ప్రవచించాడు. ఆ తరువాతనే జిన్నా కూడా ద్విజాతి సిద్ధాంతాన్ని ప్రకటించాడు. భగత్ సింగ్ వారసులం తామని ఆర్ ఎస్ ఎస్ వారు అంటున్నారు. మరి భగత్ సింగ్ నినాదమైన ఇంక్విలాబ్ జిందాబాద్ అని వారెందుకనరు?  జాతీయోద్యమాన్ని  వ్యతిరేకించే వారిలో మరింత హాని జరిగేది హిందూ మత తత్వ వాదులనుండే  అని భగత్ సింగ్ అన్నాడు.  కాంగ్రెస్ నాయకులలో తాను సమర్థించేది నెహ్రూనే అని అన్నాడు. మహాత్మా గాంధీ కి నేను ముఖ్య అనుచరుడనని చెప్పిన పటేల్ మీ కెలా నాయకడవుతాడు? మత ప్రాతిపదికన భారత దేశం ఏర్పడాలని బోస్ అన్నారా? ఇక్బాల్ గేయం “సారా జహాన్ సే అచ్ఛా” గీతాన్ని ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ జాతీయ గేయముగా ప్రకటించాడు. ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ కు అధికారిక భాషలుగా హింది, ఉర్దు లను ఎంపిక చేశాడు. ఆర్ ఎస్ ఎస్ వాళ్ళు జై హింద్ అనరు, ఇంకిలాబ్ జిందాబాద్  అనరు.

ఆర్ ఎస్ ఎస్ కె గాక ముస్లిం లీగ్ కి కూడా ఇదే సమస్య ఎదురయింది. స్వాతంత్ర్యం రాక ముందు కరాచి నుండి ప్రచురింప బడుతున్న ముస్లిం లీగ్ పత్రిక "డాన్" పత్రిక లో వాచ్చిన ఒక వ్యాసం లో ఆ వ్యాస రచయిత,  పాకిస్తాన్ కోసం బ్రిటిష్ పాలన కి వ్యతిరేకముగా పోరాడిన ప్రముఖ నాయకులు లేదా ప్రాణాన్ని అర్పించిన అమరులు ఒక్కరి పేరు కూడా చెప్పలేని పరిస్థితి లో మనమున్నామని  అన్నారు. కారణం ఏమిటంటే మనము హిందువులను వ్యతిరేకించామే గాని బ్రిటిష్ పాలకులను వ్యతిరేకిచలేదని ఆ రచయిత అన్నారు. ఇప్పుడు మనల్ని పాలిస్తున్న బి జె పి ని నడిపించే ఆర్ ఎస్ ఎస్ హిందూ మహా సభల పరిస్థితి  కూడా ఇదే.

ఆర్ ఎస్ ఎస్ కథానాయకులు శ్యామ్ ప్రసాద్ ముఖర్జీ, దీన్ దయాళ్ ఉపాధ్యాయ లు బ్రిటిష్ పాలనకి వ్యతిరేకముగా  చేసిందేమి లేదు. వారి సిద్ధాంతము, నమ్మకాలు అన్నీ జాతీయోద్యమానికి పూర్తి వ్యతిరేకముగా వున్నాయి. ముఖర్జీ బెంగాల్ మంత్రి వర్గం లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ కాలం లో వున్నాడు. ముస్లిం లీగ్ తో కలిసి వున్నాడు.  హిందుత్వ వాదులు ఆ నాడు హిందూ-ముస్లిం ల మధ్య తగాదాలను సృష్టించారు.

ఆగస్టు 1947 లో ఆలీగడ్, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్ లలో మత కలహాలు తీవ్రమైనాయి. ముస్లిం ల పై తీవ్రమైన హింసాకాండ కొనసాగుతున్నది. సైన్యాన్ని పంపించినా ప్రయోజనం లేక పోయింది. గాంధీ గారొక్కరే ఈ హింసా కాండకి వ్యతిరేకముగా గట్టిగా నిలబడ్డారు. ఆయన ముస్లిం క్యాంపులకెళితే  వారు అవమానాల పాలు చేశారు. హిందూ క్యాంపులకెళితే వారూ అవమానించారు. ఈ అవమానాలను రోజులతరబడి భరించారు. 13 జనవరి 1948 నుండి  నిరాహార దీక్షని ప్రారంభించారు. ముస్లిం ల పై దాడి చేయొద్దని, ముస్లిం లు శరణార్థి శిబిరాల నుండి తమ ఇళ్ళకి వెళ్ళ సహకరించాలని, ఆ విధముగా ఖాళీ  అయిన శరణార్థి శిబిరాలలో పాకిస్తాన్ నుండి వచ్చిన హిందువులకు నివాసం కల్పించవచ్చునని, పాకిస్తాన్ కు చెల్లించాల్సిన రు.50 కొట్లను భారత ప్రభుత్వం చెల్లించాలని కోరారు. తమ దేశ  ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకముగా, పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వానికి అనుకూలముగా ఎవరైనా ఈ విధముగా గట్టిగా నిలబడటం సాధ్యమయ్యేడా? కానీ గాంధీ గారు అలా నిలబడగలిగారు. నేను భారతీయుడనే గాక  పాకిస్తానీ ని కూడా నని, తాను ఈ రెండు దేశాలకు చెందిన వాడినని అన్నారు. గాంధిగారి నిరాహార దీక్ష ప్రారంభమయినప్పటి నుండి ఢిల్లీలో మత తత్వ వాదులు గాంధీ ముర్దాబాద్ అని నినాదాలిచ్చారు.

నిరాహార దీక్ష 3వ రోజున నెహ్రూ గారు ఎర్ర కోట వద్ద  10000 మంది తో జరిగిన  సభ లో ప్రసంగించారు. బాబు రాజేంద్ర ప్రసాద్ గారు గాని, పటేల్ గారు కానీ ఈ పని చేయ లేదు. నెహ్రూ గారే చేయగలిగారు. ఈ ప్రసంగం అనంతరం సభికులు నెహ్రూ కి మద్దతునిచ్చారు. 5వ రోజున మీరట్, ముజఫర్ నగర్, అలీగర్ జిలాల నుండి పెద్ద ఎత్తున రైతులు ఢిల్లీకి వచ్చి స్వీపర్ యూనియన్, టాంగా వాలా ల యూనియన్, ఫ్యాక్టరీ వర్కర్ల యూనియన్ లతో కలిసి అందరూ లక్ష మంది పైగా మత కలహాలు ఆపాలని  కోరుతూ ప్రదర్శనలు చేశారు. మత కలహాలకు బాధ్యులైన వారి ఇళ్లకు వెళ్ళి మతకలహాల లో పాల్గొనం అని ఒక ప్రతిజ్ఞా పత్రం పై వారితో సంతకాలు చేయించారు. వారిని గాంధిగారి వద్దకు తీసుకొచ్చారు. దీనితో గాంధిగారు నిరాహార దీక్ష విరమించారు. భారత దేశం లో మరియు పాకిస్తాన్ లో హింసా కాండ ముగిసింది. భారత ప్రభుత్వము పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వానికి రు.50 కోట్లు చెల్లించింది.

కాబట్టి భారత జాతీయత అనేది ఆకాశం నుండి రాలేదు. స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన ఉద్యమాల వలన త్యాగశీలురైన నాయకుయల వలన జాతీయతా భావం ఆవిర్భవించి బల పడింది. 1955-56 లో భారత పార్లమెంటు హిందూ కోడ్ ను ఆమోదించింది. హిందూ మహిళలకు వారసత్వం ప్రకారం ఆస్తిలో వాటా ఇవ్వాలని ఈ చట్టం సారాంశం. మహిళలకు చట్ట ప్రకారం సమాన హక్కులు వచ్చాయి. పాత కాలపు ధర్మ శాస్త్రాలను రద్దు చేసి ఈ చట్టం తెచ్చారు. కాంగ్రెస్, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలు ఈ చట్టం తెస్తామని ఎన్నికల ప్రచారం చేసి గెలిచిన తరువాత ఈ పని చేశారు. కాగా తమని మించిన జాతీయ వాదులు లేరని  చెప్పుకునే వారు ఆ నాడు తమ జనసంఘ్, రామ రాజ్య పరిషత్ లు ధర్మ శాస్త్రాలను కాపాడాలని, హిందూ కోడ్ వద్దని ఎందుకు వ్యతిరేకించారో చెప్పాలి. స్త్రీ లకి పురుషులతో  సమాన హక్కులివ్వటానికి  తమ నాయకులు  ఎందుకు వ్యతిరేకించారో చెప్పాలి. ఆ ఎన్నికలలో ప్రజలు జనసంఘ్ (నేటి బిజెపి), రామరాజ్య పరిషత్, హిందూ మహాసభ లను చిత్తు చిత్తుగా ఓడించారు.

ఈ విధముగా భారత దేశం ప్రజాస్వామిక దేశం అయింది. స్త్రీ పురుషులకు సమాన హక్కులిచ్చింది. భూసంస్కరణలు జరిగాయి. లక్షలాది రైతులకు భూమి లభించింది.  జమిందారి విధానం రద్దయింది. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ విధముగా స్వాతంత్ర్యోద్యమం అనంతరం నూతన భారత దేశం ఆవిర్భవించింది. 1950, 60 లలో ఇందుకు పునాది ఏర్పడింది.

కానీ అసలు విషయం పేదల పరిస్థితి ఏమిటనేది. పెద్ద మార్పు రాలేదు. తలకి ఎన్ని కేలరీల ఆహారం లభిస్తున్నది అని చూస్తే 1989 వరకు అది పెరుగుతూ వచ్చింది. కరువు వచ్చిన సంవత్సరాలలో కూడా ఫుడ్ కార్పొరేషన్ మరియు సబ్సిడీల ద్వారా ఈ పెరుగుదల కొనసాగింది. కానీ 1991  తరువాత తలసరి ఆహారం కేలరీలు తగ్గుతున్నాయి. 2003 నాటికి బ్రిటిష్ కాలం ఆనాటి దయనీయ స్థితికి చేరుకున్నది. కానీ మోడి ప్రభుత్వము పెట్టుబడుల ప్రవాహం మన దేశానికి రావటం  గురించి మాట్లాడుతున్నది. కార్పొరేట్లకే మద్దతునిస్తున్నది.

 ముస్లిం లీగ్ వలెనే ఆర్ ఎస్ ఎస్ మరియు హిందూ మహాసభలకు కూడా ఆర్థిక పరమైన కార్యక్రమము లేదు. పేదలంటే వారికి లెక్క లేదు. తమకి నిధులిచ్చే సంపన్నులే వారికి ముఖ్యం. బిజెపి కి మద్దతునిచ్చేది ఉన్నత కులస్థులు, ఉన్నత వర్గాలు. కాబట్టి దేశాన్ని పాలించేందుకు ఓట్లకోసం మతపరమైన సమస్యలను రెచ్చగొడుతుంటారు. ఈ విధముగా చేసే వారిలో వీరే మొదటి వారు కాదు. జర్మనీలో నాజీలు జాతి పేరుతో ఈ పని  చేశారు.  ఆర్ ఎస్ ఎస్ గురువైన గురు గోవాల్కర్, జర్మనీలో నాజీలు యూదులను అణచివేయటాన్ని పొగిదారు. మన దేశం లో కూడా హిందువులు కానీ వారిపట్ల ఇటువంటి విధానాన్నే అనుసరించాలన్నారు.    

మతొన్మాదులు తాము చెప్పే  హిందుత్వకి వ్యతిరేకముగా ఎవరు మాట్లాడినా సహించ లేని పరిస్థితి లో వున్నారు. ఋగ్వేదం కూర్పు క్రీస్తు పూర్వం 1500 జరిగిందని అనటం వారికి నచ్చదు.  తాము క్రీస్తు పూర్వం 8000 సంవత్సరాల క్రితం అని అంటున్నారు  కాబట్టి కాబట్టి అందరూ అదే నమ్మాలంటారు. దభోల్కర్, పన్సారే, మరియు కల్బుర్గి ల హత్యలు యాదృచ్చికముగా జరిగినవి కావు. బెదిరించి ప్రజలనోళ్ళు కట్టేయాలని వారి ఉద్దేశం. భారత చరిత్ర పరిశోధన సంస్థ, ఇండియన్ కవున్సిల్ ఆఫ్ సోషల్ రిసెర్చ్, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ మ్యూజియం తదితర సంస్థలను మతోన్మాదులతో నింపుతున్నారు. భారత చరిత్రను, భారత రాజ్యాంగాన్ని వక్రీకరిస్తున్నారు. ప్రజాస్వామిక హక్కుల పై దాడి చేస్తున్నారు. మతం పేరుతో ముస్లిం ల పై చేసే దాడులను ఏదో యాదృచ్చికముగా జరుగుతున్నవని కాకుండా “భారత దేశం” అనే భావన పై జరుగుతున్న దాడిగా పరిగణించాలి. బి జె పి, ఆర్ ఎస్ ఎస్ లు భారత దేశం అనే భావన కి వ్యతిరేకులని గుర్తించాలి. ఈ కుట్రని తిప్పి కొట్టేందుకు ప్రతి ఒక్కరూ పూనుకోవాలి.

(ప్రముఖ మార్క్సిస్టు చరిత్ర కారులు శ్రీ ఇర్ఫాన్ హాబీబ్ గారు 7.10.2015 న ఆలీ గడ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీ లో చేసిన ప్రసంగానికి ఇది సంక్షిప్త అనువాదం)

అనువాదకులు: పి.అశోకబాబు 

 

కరోనా వైరస్ - ప్రపంచం- మన దేశం - మన టెలికం రంగం (మొదటి భాగం)

కరోనా వైరస్ అనుభవం చెప్పిన నిజం—ప్రజా ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రభుత్వ రంగం లోనే వుండాలి

కరోనా వైరస్ వ్యాధి సోకిన వారి సంఖ్య ప్రకారం అమెరికా మొదటి స్థానం లో,  బ్రెజిల్ 2వ స్థానంలో, భారత దేశం మూడో స్థానంలో వున్నాయి. ఈ 3 దేశాలను పరిపాలించే ప్రభుత్వాలు మితవాదాన్ని ( కార్పొరేట్సుకు  పూర్తి అనుకూలం, ప్రజల ప్రయోజనాలకు పూర్తి వ్యతిరేకం) నియంతృత్వ వైఖరిని అవలంబిస్తున్నాయి.

ఈ వ్యాది  ప్రారంభమయున దేశమైనప్భపటికి దీనిని నియంత్రించటంలో చైనా సఫలమయింది.  క్యూబాలో ఈ వ్యాధి వలన మరణించిన వారి  సంఖ్య 100 లోపే. ఇంతేగాక ఆ దేశం,  ఇతర అనేక దేశాలకు కరోనా కట్టడి చేయటంలో సహకరించేందుకు డాక్టర్లను పంపింది. వియత్నాం , లావోస్   లలో ఇంత వరకు ఎవరూ చని పోలేదు. ఉత్తర కొరియా లో కూడా  ఈ వ్యాధి వలన ఇంత వరకు ఎవరూ చనిపోలేదు.  కరోనాని నియంత్రించటంలో ఈ విధముగా సోషలిస్టు దేశాల ఆధిక్యత రుజువయింది.

సార్వత్రిక ఆరోగ్య  సంరక్షణ వ్యవస్థ మెరుగుగా వున్న    దక్షిణ కొరియా, సింగపూర్, న్యూజిలాండ్, తైవాన్ తదితర దేశాలలో కోవిడ్ నియంత్రణ, అమెరికా వంటి దేశాలతో పోలిస్తే  కొంత మెరుగుగా వున్నది.

మన దేశంలో సిపిఎం నాయకత్వంలో వున్న కేరళ వామపక్ష  ప్రజాస్వామిక ఫ్రంట్ ప్రభుత్వము కరోనా వ్యాధిని నియంత్రించటం లో సాధించిన విజయాన్ని  “ కేరళ మోడల్” గా  అందరూ ప్రశంసిస్తున్నారు. .ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ కూడా ప్రశంసించింది.

లాభాల కోసమే  పని చేసే పెట్టుబడిదారీ విధానం  మరింతగా వికటించిన దశలో నేడున్నాము. ఈ దేశాలు ప్రజారోగ్య రంగాన్ని కూడా  ప్రయివేటు పరం చేసి  ఆరోగ్యాన్ని లాభాలు  తెచ్చే  వ్యాపారముగా మార్చాయి. కాబట్టి  ప్రజా ఆరోగ్య రంగం ప్రభుత్వ రంగం లో వుండాల్సిన అవసరాన్ని కరోనా వైరస్ అనుభవం రుజువు చేసింది.

( మిగతాది  రెండవ భాగం లో తెలుసుకుందాం)

..... పి.అశోకబాబు

ఢిల్లీలో 08.01.2018న జరిగిన అన్ని యూనియన్ల,అసోసియేషన్ల సమావేశం ఇచ్చిన పిలుపు

ఢిల్లీలో 08.01.2018న జరిగిన అన్ని యూనియన్ల, అసోసియేషన్ల సమావేశం ఇచ్చిన పిలుపు

డిమాండ్స్ 

1. వేతన  సవరణ, పెన్షన్  సవరణ

• 15% శాతం ఫిట్మెంట్ బెనిఫిట్ తో 1.1.2017 నుండి వేతన సవరణ

• 1.1.2017 నుండి పెన్షన్ రివిజన్

• సెకండ్ పి ఆర్ సి సిఫార్సుల్లో  అమలు చేయకుండా వదిలి వేసినవి (ఉదా: డైరెక్టు రిక్రూటిస్ కు 30 శాతం పెన్షనరీ బెనిఫిట్స్) అమలు చేయాలి. 

2. సబ్సిడియరి టవర్ కంపెనీ ఏర్పాటును ఆపు చేయాలి. 

3. రిటైర్మెంట్ వయసు 58 కి తగ్గింపు/వి ఆర్ ఎస్ ప్రతిపాదనలను విరమించాలి. 

పోరాట కార్యక్రమం

1)  30.1.2018 నుండి 5 రోజులు ఆల్ ఇండియా/సర్కిల్/జిల్లా స్థాయిలలో సత్యాగ్రహం; ఢిల్లీలో అన్ని యూనియన్ల, అసోసియేషన్ల నాయకులు గాంధీ సమాధి వద్ద శ్రద్ధాంజలి సమర్పించటం తో సత్యాగ్రహం ప్రారంభం. (సత్యాగ్రహ కార్యక్రమం ఏ విధముగా అమలు చేయాలో త్వరలో  తెలియజేయబడుతుంది) 

2)  31.01.2018 నుండి నిరవధిక  “వర్క్ టు రూల్"

3)  28.2.2018న "ఛలో సంచార్ భవన్" -- ఢిల్లీలో సంచార్ భవన్ వద్ద  భారీ ప్రదర్శన

4) వారం రోజుల్లోగా కమ్యూనికేషన్సు మంత్రి ని, డి ఓ టి సెక్రెటరిని,  బి ఎస్ ఎన్ ఎల్ సి ఎం డి ని కలిసేందుకు అన్ని  యూనియన్ల,అసోసియేషన్ల నాయకులు అన్ని ప్రయత్నాలు చేయాలి.  

5) టవర్ కంపెనీ ఏర్పాటును ఆపు చేసేందుకు న్యాయస్థానం లో కేసు వేసేందుకు గల అవకాశాలను పరిశీలించేందుకు ఎస్ ఎన్ ఈ ఏ నాయకులు కా.జి.ఎల్.జోగి మరియు ఏఐ బి ఎస్ ఎన్ ఎల్ ఈ ఏ ప్రధాన కార్యదర్శి  కా.ప్రహ్లాద్ రాయ్ లకు బాధ్యత అప్పగింత. 

5) పోరాట కార్య్క్రమాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించేందుకు బి ఎస్ ఎన్ ఎల్ ఈ యు, ఎన్ ఎఫ్ టి ఈ, ఎస్ ఎన్ ఈ ఏ, మారియు ఏ ఐ బి ఎస్ ఎన్ ఎల్ ఈ ఏ ల జనరల్ సెక్రెటరీ లతో స్టీరింగ్ కమిటీ. 

6) డిమాండ్స్ కు మద్దతు కోసం రాజకీయ పార్టీల నాయకులను,సెంట్రల్ ట్రేడ్ యూనియన్ల నాయకులను 30.01.2018 లోగా కలవాలి. 

అన్ని  యూనియన్లు, అసోసియేషన్లను కలుపుకుని ఈ కార్యక్రమాలను జయప్రదముగా అమలు చేయండి. 

 

బిఎస్ఎన్ఎల్ ఎంప్లాయీస్ యూనియన్, ఆంధ్ర ప్రదేశ్  సర్కిల్

ప్రయివేటీకరణని ఆపేందుకు, వేతన సవరణ సాధించేందుకు ఉద్యమించండి

29.1.2017న బెంగుళూరు లో జరిగిన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల యూనియన్ల జాతీయ సదస్సు తీర్మానం పూర్తి పాఠం

29.1.2017 న బెంగుళూరు లో జరిగిన కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల కార్మికుల సంయుక్త జాతీయ సదస్సుకు కేంద్ర ట్రేడ్ యూనియన్లకు అనుబంధముగా వున్న, స్వతంత్రముగా వున్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల యూనియన్ల నాయకులు, ప్రతినిధులు దేశం లో అన్ని ప్రాంతాలనుండి హాజరయ్యారు. 2.9.2016న చారిత్రాత్మకమయిన స్థాయిలో సమ్మేని విజయవంతముగా చేసినందుకు ఈ సదస్సు కార్మికులందరిని అభినందిస్తున్నది. ఈ సమ్మె పునాది స్థాయిలో కార్మిక ఐక్యత మరింత బలపడేలా చేసింది. ఎన్ డి ఏ ప్రభుత్వము అనుసరిస్తున్న కార్మిక వ్యతిరేక  ప్రజా వ్యతిరేక  విధానాలకు వ్యతిరేకముగా పోరాటాలు నిర్వహించటం  ద్వారా ఈ ఐక్యత మరింత బలపడేలా, విస్తృతమయ్యేలా చేయాలి.

ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల మూసి వేత, ప్రయివేటీకరణ ల అమలుకు అనేక విధాలుగా  జరుగుతున్న దాడులు

పూర్తి ప్రయివేటీకరణ, మూసివేత, తదితర అనేక పద్ధతులలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను అంతరించేలా చేసేందుకు ఎన్ డి ఏ ప్రభుత్వము చేస్తున్న ఉధృతమయిన  దాడి పట్ల ఈ సదస్సు  తీవ్ర ఆందోళనను వ్యక్తం చేస్తున్నది. ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటన ప్రకారం ఫిబ్రవరి 1న 2017-18 ఆర్థిక సంవత్సరపు బడ్జెట్ సమర్పణ జరుగుతుంది. ఈ సందర్భముగా మనము 2016-17 బడ్జెట్ లో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల వాటాల అమ్మకం ద్వారా రు.56500 కోట్లు సంపాదించాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వము ప్రకటించిందని, అందులో ఇప్పటివరకు రు.23528.73 కోట్లు సాధించిందని, దీనికి తోడు మరో రు.11,224.06 కోట్లు “బై బ్యాక్” మార్గం లో సాధించిందని గమనించాలి.

ఈ ఆర్థిక సంవత్సరం 2016-17 లో మిగిలిన రోజులలో అనుమానాస్పదమయిన వాణిజ్య మార్గాలలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల వాటాలను మరింత పెద్ద ఎత్తున అమ్మి నిధి వసూలును మరింత పెంచేందుకు ప్రభుత్వము చేస్తున్న  ప్రయత్నాలు దిగ్భ్రాంతిని కలిగించేవిగా, ఖండించాల్సినవిగా వున్నాయి. మనము ఈ సదస్సునుండి తిరిగి మన  డ్యూటీలకు వెళ్ళేలోగా పార్లమెంటులో సమర్పించే బడ్జెట్ లో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలపై మరిన్ని దాడులు ప్రతిపాదించే పరిస్తితి వున్నది. (ఈ అనుమానాన్ని ఫిబ్రవరి 1 న ఆర్థిక మంత్రి సమర్పించిన బడ్జెట్ నిజమని ధృవీకరించింది. ప్రభుత్వ  రంగ సంస్థల వాటాల అమ్మకం ద్వారా 2017-18 లో రు.72500 కోట్లు సంపాదించాలని, ETF(ఎక్చేంజ్ ట్రెడెడ్ ఫండ్) మార్గం లో త్వరితముగా డిజిన్వెస్ట్మెంట్ ను అమలు చేయాలని, ఎంపిక చేయబడిన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను ఒక నిర్ణీత కాల వ్యవధిలో షేర్ మార్కెట్ లో లిస్టింగుకు పెట్టాలని,రైల్వే విభాగం లో వున్న మూడు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను—IRCTC, IRFC, మరియు IRCON—వెంటనే ఈ విధముగా లిస్టింగుకు పెట్టాలని   ఈ బడ్జెట్ లో ఆర్థిక మంత్రి ప్రతిపాదించారు)

ఇప్పటికే ప్రభుత్వము వాణిజ్య పరమయిన, పాలనా పరమయిన పద్ధతులకు విరుద్ధముగా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ప్రయోజనాలను లెక్క చేయకుండా ఈ ETF మార్గం లో చాలా దూకుడుగా వాటాల అమ్మకాన్ని కొనసాగిస్తున్నది. మీడియా రిపోర్టుల ప్రకారం ఈ ETF పద్ధతిలో రు.6000 కోట్లు సంపాదించాలని నిర్ణయించింది. ఇందుకోసం రు.13726 కోట్ల విలువయిన బిడ్స్ ప్రొసెస్ లో వున్నాయి. ప్రస్తుత ETF లో  10 మహారత్న, నవరత్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల వాటాలు (ఓ ఎన్ జి సి, జి ఏ ఐ ఎల్, కోల్ ఇండియా, ఆర్ ఈ సి, ఆయిల్ ఇండియా, పవర్ ఫైనాన్స్, కంటెయినర్ కార్పొరేషన్, భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్, మరియు ఇంజినీర్స్ ఇండియా) వున్నాయి. ఈ ETF ద్వారా జాతీయ ప్రయోజనాలకు  కీలకమయిన ప్రభుత్వ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను  ప్రయివేటు పరం చేసే పనిని  రిలయన్స్ మ్యూచ్యువల్ ఫండ్ మేనేజర్స్ కు అప్పగించి ప్రభుత్వము తన నిజ స్వరూపాన్ని వెల్లడించింది.  

ప్రమాదకరమయిన సిఫార్సులు

ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ప్రయివేటీకరణకు సంబంధించి ఒక ప్రమాదకరమయిన ప్రణాళిక ఇటీవలే వెలువడింది. ప్రభుత్వము ప్రోత్సహించి నిధులను సమకూర్చిన “ నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ ఫైనాన్స్ అండ్ పాలసీ ”(NIPFP) అనే ఏజెన్సీ, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల రద్దు కోసం ఒక నివేదికను ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది. మరింత దూకుడుగా ప్రయివేటీకరణ అమలు చేయటమే ముందుకు పోయెందుకు మార్గం అని, ప్రత్యేకించి 17 నవరత్న సంస్థలను, 73 మినీ రత్న సంస్థలను, మిగతా 140 చిన్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను ప్రయివేటు పరం చేయాలని, అప్పుడు మాత్రమే ప్రభుత్వం పని వ్యాపారం చేయటం కాదని ప్రధాన మంత్రి అన్న మాటకు విలువ ఇచ్చినట్లవుతుందని ఈ నివేదిక పేర్కొన్నది. ప్రతి సంవత్సరం ఇంత లక్ష్యం అని పెట్టుకోటం వలన ఉపయోగం లేదని,  ఆ విధముగా కాకుండా 10 సంవత్సరాలలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ఆస్తులలో 50 శాతం అమ్మాలనే లక్ష్యం తో పని చేయాలని ఈ నివేదిక సిఫార్సు చేసింది. 74 ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను ప్రయివేటీకరించాలని ఇప్పటికే ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయానికి నీతి ఆయోగ్ ఒక జాబితాని సమర్పించిందని ఈ సందర్భముగా మనం గమనించాలి.

NIPFP ప్రతిపాదించిన ఈ వినాశకర మార్గాన్ని అనుసరించి మోడి ప్రభుత్వము 20 ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను అమ్మెందుకు, ఖాయిలా పడినవని చెప్పబడే అనేక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను మూసి వేయటానికి తన ఆమోద ముద్ర వేసింది. రక్షణ రంగానికి సంబంధించిన BEML ను పూర్తిగా ప్రయివేటు పరం చేయాలని నిర్ణయించింది. ఇప్పటికే ఇందులో 46 శాతం వాటాలు అమ్మేశారు. దీనికి అదనముగా మరో 25 శాతం వాటాలను వ్యూహాత్మక అమ్మకానికి పెట్టాలని నిర్ణయించారు. ఇది జరిగితే ఈ సంస్థ స్వదేశీ లేదా విదేశీ ప్రయివేటు కంపెనీ హస్తగతమవుతుంది. మరో మహారత్న సంస్థ SAIL పై కూడా తీవ్రమయిన దాడి జరుగుతున్నది. ఈ సంస్థ ఆధీనములో వున్న సేలం, దుర్గాపూర్, భద్రావతి స్టీల్ ప్లాంట్లను వ్యూహాత్మక అమ్మకానికి పెట్టి ప్రయివేటు పరం చేయాలని ప్రభుత్వము  నిర్ణయించింది. ఓ ఎన్ జి సి  మరియు ఆయిల్ ఇండియా లు కనిపెట్టిన 67 ఆయిల్ ఫీల్దులను   ప్రయివేటు పరం చేసే ప్రక్రియ ప్రారంభమయింది. ప్రభుత్వ రంగం లో వున్న 5 జనరల్ ఇన్సూరెన్సు కంపెనీలలో 25 శాతం వాటాలను అమ్మాలని, ఇందుకోసం ఈ సంస్థలను షేర్ మార్కెట్ లో లిస్టింగుకు పెట్టాలని ప్రభుత్వము ఒక దిగ్భ్రాంతికరమయిన నిర్ణయం చేసింది. ఇందుకు ఆర్థిక మంత్రి తెలియజేసిన కారణాలు,  లాభసాటిగా వున్న ఈ జనరల్ ఇన్సూరెన్సు కంపెనీలను క్రమముగా ప్రయివేటు పరం చేయటమే అసలు ఉద్దేశమని తెలియజేస్తున్నాయి. ఐ డి పి ఎల్, ఆర్ డి పి ఎల్ లను మూసి వేయాలని, హిందుస్తాన్ యాంటీ  బయాటిక్స్ మరియు బెంగాల్ కెమికల్స్ ను ప్రయివేటు పరం  చేయాలని ఎన్ డి ఏ ప్రభుత్వము నిర్ణయించింది.

ఖాయిలా పడిన  ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను పరిశీలించి వాటి పునరుద్ధరణకు లేదా మూసి వేతకు ఒక నిర్దిష్టమయిన పద్ధతిలో సిఫార్సు చేసేందుకు ఏర్పాటు చేయబడిన రెగ్యులేటరీ సంస్థలు బి ఐ ఎఫ్ ఆర్  మరియు ఏ ఐ ఎఫ్ ఆర్ లను రద్దు చేయాలని ఒక వినాశకరనిర్ణయాన్ని ప్రభుత్వము ప్రకటించింది. ఖాయిలా పడిన వేలాది సంస్థలు మూతపడి లక్షలాది కార్మికులు నిరుద్యోగులవటం అనివార్యమవుతుంది.  ఈ విధముగా ఖాయిలా పడిన సంస్థల పునరుద్ధరణకు తర్క బద్ధమయిన, న్యాయ బద్ధమయిన పద్ధతిలో వుండే అవకాశాలను ఒక వంక రద్దు చేసి, మరో వంక సంబంధిత ప్రభుత్వ శాఖలే ప్రతి సంవత్సరము తమ ఆధీనములో వున్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ఆర్థిక పరిస్థితిని సమీక్షించి వాటిని ఖాయిలా పడినవిగా ఉదారముగా ప్రకటించి రద్దు చేసేందుకు/మూసి వేసేందుకు వీలుగా వినాశకరమయిన  ఆదేశాలను ప్రభుత్వము  జారీ చేసింది.

రక్షణ, బొగ్గు, మైనింగ్, విద్యుత్తు, టెలికాం, సివిల్ ఏవియేషన్, శాటిలైట్స్, నిర్మాణం, ఇన్సూరెన్సు, బ్యాంకింగు, పెన్షన్ ఫండ్స్, రైల్వే నిర్వహణ, మల్టీ బ్రాండ్ రిటెయిల్, ఫార్మాస్యుటికల్స్ తదితర రంగాలలో 100 శాతం విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడిని అనుమటించేందుకు విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడి  పరిమితిని పెంచటం ద్వారా  విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను పెద్ద ఎత్తున అనుమతించాలని ప్రభుత్వము తీసుకున్న నిర్ణయాల పూర్వ రంగం లో పైన తెలియజేసిన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల మూసివేత, ప్రయివేత్తికరణ  నిర్ణయాలను పరిశీలించాలి. ఈ నిర్ణయాల వలన అనేక కీలక రంగాలలో జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై నియంత్రణను కోల్పోయే వినాశకర పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. సైన్యానికి కీలకమయిన ఆయుధాలను పరికరాలను అందిస్తున్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు దెబ్బ తింటాయి. ఈ విధానాలు మన ఆర్థిక వ్యవస్థ ని ప్రపంచములో అత్యంత బహిరంగ ఆర్థిక వ్యవస్థగా మార్చాయని, ఈ సంస్కరణలను మరింతగా కొనసాగించేందుకు తాము కట్టుబడి వున్నామని ప్రధాన మంత్రి సగర్వముగా ప్రకటించటం ఆశ్చర్యకరం.

వేగవంత మవుతున్న కాంట్రాక్టరీకరణ

ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో కాంట్రాక్టరీకరణ, కాంట్రాక్టు కార్మికులపై విశృంఖల దోపిడి  వేగవంతమవుతున్నది. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమం ప్రభుత్వ రంగం మొత్తముగా, అదే విధముగా ప్రతి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలో తమ అనుబంధాలకు అతితముగా ఈ సమస్య పై  స్వల్పకాలిక, దీర్ఘ కాలిక ఐక్య పోరాటాలను తాత్కాలిక, దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలను సాధించే విధముగా నిర్వహించాల్సిన అవసరం వున్నది.

ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో కాంట్రాక్టు కార్మికుల సంఖ్య పెరుగుతున్నది. ఈ పరిస్థితిలో రెగ్యులర్ కార్మికులు, కాంట్రాక్టు కార్మికులు మధ్య సన్నిహిత సహకారం ఎంతయినా అవసరం. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ఉత్పత్తి మరియు లాభదాయకత లో కాంట్రాక్టు కార్మికుల భాగస్వామ్యం చాలా వున్నప్పటికి కాంట్రాక్టు కార్మికులకు చట్టబద్ధమయిన వేతనాలు, సాంఘిక భద్రత, రక్షణ అమలు కావటం లేదు. సుప్రీం కోర్టు ఇటీవల ఇచ్చిన సమాన పనికి సమాన వేతనం తీర్పును కాంట్రాక్టు కార్మికులకు అమలు చేసేందుకు ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమం పెద్ద ఎత్తున ఉద్యమించాలి.

ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో జరగనున్న వేతన సవరణ చర్చలు

జస్టిస్ సతీశ్ చంద్ర అధ్యక్షతన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల అధికారుల వేతన సవరణ పై నియమించబడిన కమిటీ (థర్డ్ పి ఆర్ సి) గతం లో ఎన్నడూ జరగని విధముగా తన సిఫార్సులను డి పి ఈ (డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ సెక్టార్ ఎంటర్ప్రైజెస్) కి  కాకుండా నేరుగా ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయానికి సమర్పించింది. ఈ సిఫార్సులపై ప్రధాన మంత్రి కార్ర్యాలయం ఉద్దేశ పూర్వక మౌనాన్ని అవలంబిస్తున్నది.  ఈ సిఫార్సుల వలన అధికారులు, ఉద్యోగులు అనేక తీవ్రమయిన సమస్యలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని తెలుస్తున్నది.

ఈ లోగా 1.1.2017 నుండి జరగాల్సిన వేతన సవరణ కి సంబంధించిన డిమాండ్స్ ను ట్రేడ్ యూనియన్లు మేనేజిమెంట్సుకు  సమర్పిస్తున్నాయి. సి పి ఎస్ టి యు (కమిటీ ఆఫ్ పబ్లిక్ సెక్టార్ ట్రేడ్ యూనియన్స్) ఆద్వర్యం లో ఒక వర్క్ షాపును నిర్వహించి అందులో ప్రాధమికమయిన డిమాండ్స్ ను రూపొందించటం, వాటి ఆధారముగా యూనియన్లు తమ డిమాండ్స్ ను సమర్పించటం  గతం లో జరిగేది. కానీ ఈ సారి అలా జరగ లేదు. ఏమయినప్పటికి,  ఈ క్రింది  ముఖ్యమయిన సమస్యలను వేతన సవరణ డిమాండ్స్ లో అన్నీ యూనియన్లు పొందుపరచాల్సిన  అవసరం వున్నది:

·         వివిధ మార్గాలలో ప్రయివేటీకరణకు జరుగుతున్నా ప్రయత్నాలను వ్యతిరేకిస్తూ  ప్రభుత్వ రంగ  సంస్థల  పరిరక్షణను డిమాండ్ చేయాలి.

·         పైన తెలియజేసిన విధముగా కాంట్రాక్టు వర్కర్ల డిమాండ్స్ ను తప్పని సరిగా చేర్చాలి. ఆ డిమాండ్స్ పై చర్చించి ఒప్పందం సాధించాలి. కోల్ ఇండియాలో కాంటాక్ట్ వర్కర్ల వేతన సవరణ పై చర్చించి వారి డిమాండ్స్ పై ఒక చాప్టర్ గత వేతన సవరణ ఒప్పందం లో చేర్పించటం జరిగింది.

·         ఆఫీసర్ల అసోసియేషన్లు మరియు అనేక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల మేనేజిమెంట్లు థర్డ్ పి ఆర్ సి కి సమర్పించిన మెమోరాండం లలో  వేతన సవరణ కాలపరిమితి 3 నుండి 5 సంవత్సరాలు వుండాలని డిమాండ్ చేశాయి. ఇదే వైఖరిని ట్రేడ్ యూనియన్లు అవలంబించాలి. కోల్ ఇండియాలో 5 సంవత్సరాల కాల పరిమితి ప్రాతిపదికగా వేతన సవరణ చర్చలు ఇప్పటికే ప్రారంభమయ్యాయి.

·         పెట్రోలియం రంగం లో కొన్ని  ప్రభుత్వరంగ సంస్థలను మినహాయించి మిగతా అన్ని ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో ట్రేడ్ యూనియన్లు పి ఆర్ పి (పెర్ఫార్మెంస్ రిలేటెడ్ పే =పని ప్రాతిపదికగా వేతనం) విధానాన్ని తిరస్కరించాయి. ఈ విధానం కార్మికులకు ఉపయోగం అని అనుకోటం అంటే దూరదృష్టి లోపించటమే. పని ప్రమాణాన్ని, అందుకనుగుణమయిన వేతన స్థాయిని నిర్ధారించటం లో అనేక కార్మిక వ్యతిరేక విధానాలకు ఇది అవకాశం కల్పిస్తుంది.

·         పే, పెర్క్స్స్, ఇతర బెనిఫిట్సు మరియు  సౌకర్యాల విషయం లో అధికారులకు ఉద్యోగులకు మధ్య వివక్షత పెరుగుతున్నది. ఈ వివక్షతని నివారించాలని,  హేతుబద్ధమయిన సాపేక్షత వుండాలని డిమాండ్ చేయాలి.

·         అధికారుల సంఖ్య పెరుగుతూ ఉద్యోగుల సంఖ్య తగ్గే క్రమాన్ని ఆపు చేయాలి. అధికారులు, ఉద్యోగుల మధ్య నిష్పత్తి ని పునరుద్ధరించాలి. ఇందుకోసం తగు సంఖ్యలో ఉద్యోగులను రిక్రూట్ చేయాలని  డిమాండ్ చేయాలి.

·         ఆరోగ్యకరమయిన, భద్రత కలిగిన  పని పరిస్థితులను  మరియు సాంఘిక భద్రత ప్రయోజనాలను డిమాండ్ చేయాలి.

నోట్ల రద్దు

నల్ల ధనాన్ని రద్దు చేసేందుకు, ఉగ్రవాదాన్ని అణచి వేసేందుకు అనే పేరుతో మోడి ప్రభుత్వము అమలు చేసిన నోట్ల రద్దు విధానం ప్రజలను అనేక ఇబ్బందులపాలు చేసింది. రైతులు పంట నష్టాన్ని ఎదుర్కొన్నారు. కార్మికులు పనిని, వేతనాన్ని కోల్పోయారు. స్వయం ఉపాధి దారులు మరియు చిన్న వ్యాపారులు తమ  జీవనాధారాన్ని కోల్పోయారు. పనిని కోల్పోయిన కార్మికుల సంఖ్య చాలా ఎక్కువగా వున్నది. నగదు కొరత వలన చిన్న మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమల కార్మికులు ఉపాధిని కోల్పోయారు. రోజు కూలీలు నగదు చలామణి లేనందున పనులు కోల్పోయారు. రెండు నెలలయినా పరిస్థితి సాధారణ స్థితికి చేరుకోలేదు. కార్మికులు పట్టణాలను వదిలి గ్రామాలకు వెళ్లాల్సి వచ్చింది.

బ్యాంకులు , పోస్ట్ ఆఫీసుల వద్ద నగదు కోసం పొడవైన క్యూ లలో నిలబడి అలసట వలన, వైద్య సదుపాయం లేనందున కొందరు చనిపోయారు. వారాల తరబడి అర్ధ రాత్రి వరకు పని చేసి ఆ ఒత్తిడి వలన 10 మంది బ్యాంకు ఉద్యోగులు చనిపోయారు. నోట్ల రద్దు ఫలితముగా ఏర్పడిన ఈ పరిస్థితి  వలన 120 మంది చనిపోయారు. 28 జనవరి 2017న ఈ పరిస్థితులకు వ్యతిరేకముగా  కేంద్ర ట్రేడ్ యూనియన్లు మరియు  జాతీయ ఫెడరేషన్లు ఇచ్చిన పిలుపుననుసరించి  దేశ వ్యాపిత  నిరసన లో పాల్గొన్న వారిని ఈ సదస్సు అభినందిస్తున్నది.

సదస్సు పిలుపు

ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల వాటాలను వివిధ పద్ధతులలో అమ్మే విధానాలను,  పాక్షిక లేదా సంపూర్ణ  ప్రయివేటీకరణను, బి ఐ ఎఫ్ ఆర్ మరియు ఏ ఐ ఎఫ్ ఆర్ ల రద్దును వ్యతిరేకిస్తూ  దీర్ఘ కాలిక ప్రచారాన్ని ఆందోళనను నిర్వహించాల్సిన అవసరం వుందని,  ఖాయిలా పడిన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల మూసివేతని నివారించి వాటిని పూర్తి స్థాయి ప్రభుత్వ రంగా సంస్థలుగా పునరుద్ధరించేందుకు తగు చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం వున్నదని, అదే విధముగా సమిష్టి బేరం హక్కును, ప్రత్యేకించి రానున్న వేతన సవరణ చర్చల రీత్యా కాపాడుకోవాల్సిన అవసరాన్ని    ఈ సదస్సు నిర్ధారించింది. ఈ సదస్సు ఈ క్రింది కార్యక్రమాన్ని నిర్ణయించింది:

·         ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ/పరిశ్రమ/రంగం స్థాయిలో సంయుక్త సదస్సులు/సెమీనార్లు/సమావేశాలు  స్థానిక/ ప్రాంతీయ/జాతీయ స్థాయిలో 28 ఫిబ్రవరి 2017 లోగా నిర్వహించాలి.

·         మార్చి 20, 2017 లోగా కరపత్రాలు, పోస్టర్లు, గేట్ మీటింగులు, ధర్నాలు, స్లోగన్లు కార్యక్రమాలను విరామ సమయం లో లేదా డ్యూటీ అయిన వెంటనే నిర్వహించాలి.

·         మార్చి 30, 2017న బ్లాక్ బ్యాద్జీలు, ధర్నా, ప్రదర్శనలు తదితర రూపాలలో అఖిల భారత నిరసన దినం అమలు చేయాలి.

·         పార్ర్లమెంటు బడ్జెట్ సమావేశాలు రెండవ విడత జరిగే సందర్భములో ఢిల్లీలో జాతీయ సదస్సు జరపాలి( తేదీని తరువాత నిర్ణయిస్తారు)

·         ఈ కార్యక్రమాలు అమలు చేయాలని, ఆ తరువాత దేశ వ్యాపిత సమ్మెకు (తగు సమయం లో సమ్మె తేదీ నిర్ణయించ బడుతుంది) సంసిద్ధముగా వుండాలని ఈ సదస్సు పిలుపునిస్తున్నది.

ఈ తీర్మానం పై సంతకం చేసిన వారు :

డాక్టర్ జి.సంజీవరెడ్డి (ఇఐ ఎన్ టి  యు సి), హెచ్.మహదేవన్ (ఏ ఐ టి యు సి), హర్భజన్ సింగ్ సిద్ధు (హెచ్ ఎం ఎస్), తపన్ సేన్ (సి ఐ టి యు), ఎం. షణ్ముగం  (ఎల్ పి ఎఫ్), మీనాక్షీ సుందరం ( కన్వీనర్, జె ఏ ఎఫ్,  బెంగుళూరు), యు.ప్రభాకర్ ( సి పి ఎస్ టి  యు కోఆర్డినేషన్ కమిటీ హైదారాబాద్ )

ఆంధ్రప్రదేశ్ అభివృద్ధి సమస్యలు

                అభివృద్ధి, వెనుకబాటుతనం గురించి దేశంలోను, రాష్ట్రంలోను నేడు పెద్ద చర్చ జరుగుతోంది. దేశాన్ని అభివృద్ధి పథంలో ముందుకు తీసుకుపోతానని నరేంద్రమోడీ, నూతన రాష్ట్రాన్ని తానే అభివృద్ధి చేయగలనని చంద్రబాబు- ప్రజలను నమ్మించి ఇరువురూ అధికారంలోకి వచ్చారు. ఏడాదిన్నర కాలం పైగా జరుగుతున్న పరిణామాల ప్రత్యేకత ఏమి టంటే అభివృద్ధి ముసుగులో ఈ ఇరువురి నాయ కులు నయా ఉదారవాద విధానాలను మరింత స్పీడుగా అమలు చేయడం. 

మనరాష్ట్రంలో చంద్రబాబునాయుడుగారు రాష్ట్ర అభివృద్ధికి జిల్లాకో ఎయిర్పోర్టు, పరిశ్రమల స్థాపనకు ప్రతిజిల్లాలో లక్ష ఎకరాల ల్యాండ్ బ్యాంక్, ఇంటికో ఉద్యోగం, నదులు అనుసంధానం, ప్రపంచలోనే అగ్రగామి రాజ ధాని నిర్మాణం, మెకిన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి అనేక రూపాల్లో ప్రయత్నాలు చేస్తునట్లు ప్రకటి స్తున్నారు. ఈ ప్రకటనలు మాటల వరకేనా? ఆచరణ రూపం దాలుస్తాయా? అన్నదానిని బట్టి రాష్ట్ర భవిష్యత్ ఆధారపడి ఉంటుంది. 

రాష్ట్ర విభజనముందు, తర్వాత కూడా వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధి చర్చనీయాంశ మైంది. రాష్ట్ర విభజన నేపథ్యంలో నియమించిన శ్రీకృష్ణ కమీషన్, విభజన చట్టం - రెండింటి లోను వెనుకబడిన ప్రాంతాలకు ప్రత్యేక ప్యాకేజీ గురించి చెప్పబడింది. రాయలసీమలో నాలుగు జిల్లాలు, ఉత్తరాంధ్రలో మూడు జిల్లాలు, ప్రకా శం జిల్లా - రాష్ట్రంలోని 13 జిల్లాలలో 8 జిల్లాలు వెనుకబడిన జిల్లాలుగా ఉన్నాయి. మిగిలిన 5జిల్లాలు అంటే ఉభయగోదావరి, కృష్ణ, గుంటూరు, నెల్లూరు జిల్లాలు అభివృద్ధి జిల్లాలుగా ఉన్నాయి. రాష్ట్రం సమగ్రాభివృద్ధి సాధించాలంటే, సాధించిన అభివృద్ధిని నిలుపు కుంటూ, వెనుకబడిన జిల్లాలను / ప్రాంతాలను అభివృద్ధి పథంలోకి తీసుకురావాలి. ఇది ఏ రకంగా చేయాలో తెలుసుకోవడానికి అభివృద్ధి అంటే ఏమిటి? అభివృద్ధి ఎలా సాధ్యం? వంటి రెండు ప్రాధమిక విషయాలను పరిశీలించాలి. వెనుకబడ్డ ఉత్తరాంధ్ర, అభివృద్ధి చెందిన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల్లో మార్పులను ఈ వ్యాసంలో పరిశీలించడం జరిగింది.

రాష్ట్రంలో పరిస్థితి : మన రాష్ట్రంలో నూతన పరిశ్రమల స్థాపన, విద్యుత్ ప్లాంట్లనిర్మాణం, ఎయిర్పోర్టుల వంటి ప్రభుత్వం చేపడుతున్న అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు భూములు ఇవ్వడానికి రైతులు, పవర్ప్లాంట్లు వద్దని ఆ ప్రాంతాల లోని ప్రజలు పెద్దఎత్తున ప్రతిఘటిస్తున్నారు. శ్రీకాకుళం జిల్లా సోంపేట, కాకరాపల్లి, పోరాకి వంటి ప్రాంతాల్లోను, నెల్లూరు, కాకినాడలలోను పవర్ప్లాంట్స్ నిర్మాణానికి వ్యతిరేకంగా పెద్దఉద్యమాలు సాగుతున్నాయి. శ్రీకాకుళం జిల్లా సోంపేటలో ముగ్గురు, కాకరాపల్లిలో ముగ్గురు పోలీసుకాల్పుల్లో ప్రాణాలు కూడా కోల్పోయారు. భోగాపురం, గన్నవరం, కుప్పం విమానశ్రాయా లకు భూములు ఇవ్వడానికి రైతులు నిరాకరిస్తు న్నారు. విశాఖజిల్లా పూడిమడక వద్ద ప్రభుత్వ రంగ ఎన్.టి.పి.సి పరిశ్రమస్థాపనకు ఆ ప్రాంత ప్రజలు ఒప్పుకోవడం లేదు.

ఇక్కడ ఒక సందేహం సహజంగానే వస్తుం ది. అదేమంటే పరిశ్రమల స్థాపనకు, మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు ప్రభుత్వం ప్రయత్ని స్తుంటే ప్రజలు ఎందుకు వృత్తిరేకిస్తున్నట్లు? ప్రజలు అభివృద్ధి నిరోధకులా? లేదా కొన్ని స్వార్ధపర శక్తులు వారిని రెచ్చగొడుతున్నాయా? ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలను వ్యతిరేకిస్తున్న వారిని ముఖ్యమంత్రి గారు అభివృద్ధికి రాక్షసుల్లా అడ్డు పడుతున్నారని అంటున్నారు. అటువంటి రాక్షసు లా ప్రజలు? ప్రజలు ఈ రకంగా ఉంటే ఇక అభివృద్ధి ఎలా సాధ్యం? 

ఈ ప్రశ్నలన్నింటికి ఖచ్చితంగా సమాధానా లు సరైనవిగా ఉండాలి. ఎవరో రెచ్చగొడితే రెచ్చిపోయే అమాయకులు కాదు ప్రజలు. రెచ్చ గొట్టడాలు కూడా దీర్ఘకాలం సాధ్యంకాదు. సోం పేటలో ధర్మల్ప్లాంట్ నిర్మాణానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజలు గత 5సం||లుగా పోరాడుతున్నారు. ప్రభుత్వాన్ని నిలవరించారు. ప్రజలలో బలమైన సంకల్పం లేకపోతే ఇంత దీర్ఘకాల ఉద్యమం సాధ్యంకాదు. మరి ప్రభుత్వం ప్రజల ఆలోచన లను ఎందుకు గౌరవించడం లేదు? ప్రజలు ఏం కోరుకుంటున్నారో తెలుసుకోవడానికి ఎందు కు ప్రయత్నించడం లేదు?

పోనీ ప్రజలు అభివృద్ధిని కోరుకోరు, భూములను వదిలి మెరుగైన జీవితానికి వెళ్ళరు, మార్పును ఆమోదించరు, కూపస్తు మండూ కాలుగా ఉండడానికి ఇష్టపడతారని అనుకుం దామా! అంటే నేటి పరిస్థితులకు భిన్నంగా పరిశ్రమలు, ప్రాజెక్టులస్థాపనకు స్వచ్ఛందంగా భూమిలిచ్చిన చరిత్ర ఆంధ్రరాష్ట్ర ప్రజలకుంది. ఉదాహరణకు మన రాష్ట్రంలోని అతిపెద్ద స్టీల్ప్లాంట్కు సుమారు 36వేల ఎకరాల భూమిని 16450 మంది రైతుల నుండి 1984-90 సం||లో ప్రభుత్వం సేకరించింది. రైతులు ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా భూములు ఇంత పెద్దఎత్తున ఇచ్చారు. మరి ఇప్పుడు తక్కువ భూములను ఇవ్వడానికి కూడా ఎందుకు నిరాకరిస్తున్నారు? ఇది తెలుసుకోవా లంటే అసలు అభివృద్ధి అంటే ఏమిటి అన్న ప్రశ్నకు సమాధానం వెతకాలి.

అభివృద్ధి అంటే ఏమిటి?

అభివృద్ధి గురించి నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత డా||అమార్త్యసేన్ ఈ క్రింది విధంగా తెలిపారు. ''అభివృద్ధి ప్రజల జీవితాలను మెరుగుపరిచేదిగా ఉండాలి. ప్రజల సామర్ధ్యా లను పెంచేదిగా, తమ భవిష్యత్ను తామే నిర్ణయించుకునే స్వేచ్ఛ నిచ్చేదిగా ఉండాలి''. 

అమర్త్యసేన్ చెప్పిన విషయాన్ని పరిగణన లోనికి తీసుకుని, నేడు రాష్ట్రంలో జరుగుతున్న పరిణామాలను పరిశీలించాలి. ఉదాహరణకు స్టీల్ప్లాంట్ నిర్మాణానికి రైతులు భూములిచ్చా రంటే దానికి కారణం ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమలో మంచి ఉపాధి లభిస్తుందని, తమ జీవితాలు మెరుగుపడతామని భావించారు కాబట్టే. వారి భావన సరైనదని కూడా నేడు నిరూపించ బడింది. భూములిచ్చి నిర్వాసితులైన రైతులు స్టీల్ప్లాంట్లో మంచి ఉపాధినే పొందారు. మెరుగైన జీతాలు పొందుతున్నారు. గతంలో వ్యవసాయంపై వారుపడ్డ కష్టం, పొందిన ఆదాయాలతో పోలిస్తే ఖచ్చితంగా నేడు మెరు గైన జీవన విధానాన్ని కలిగిఉన్నారు. నిర్వాసితు లలో ఇంకా కొంతమందికి ఉపాధి రాలేదు, కాని ఉపాధి వచ్చిన వారు మాత్రం సుఖంగానే ఉన్నారు. అందరికీ మెరుగైన జీవనం కలుగుతుం దంటే ప్రజలు ముందుకు వస్తారని ఈ అను భవం తెలుపుతోంది. 

దీనికి భిన్నమైన మరో అనుభవం కూడా విశాఖ జిల్లాలోనే ఉంది. అచ్యుతాపురం ఎస్ఇ జెడ్లో రైతుల నుండి 6947 ఎకరాల భూమిని 2006 సం||లో ప్రభుత్వం సేకరించింది. రైతులు భూములు ఇవ్వడానికి ప్రతిఘటించినా ప్రభుత్వం బలవంతంగా లాక్కొంది. 6 వేల మంది నిర్వాసితులయ్యారు. అందరికీ ఉపాధి కల్పిస్తామని నమ్మబలికింది. ఈ భూములను వివిధ కంపెనీలకు చౌకగా ఇచ్చింది. ఉదాహర ణకు 'బ్రాండిక్స్' అనే బహుళజాతి కంపెనీకి ఎకరానికి సం||నికి ఒకరూపాయి చొప్పున వెయ్యి ఎకరాలను లీజుకు ఇచ్చింది. ఆ కంపెనీ 60వేల మందికి ఉపాధి కల్పిస్తామని తెలిసి, కేవలం 25 వేల మందికి మాత్రమే ఉద్యోగాలిచ్చింది. వీరిలో భూములు కోల్పోయిన రైతులు, ఉపాధి కోల్పోయిన వృత్తిదారులు నామ మాత్రంగా ఉన్నారు. 90శాతం మంది నిర్వాసితులకు సెజ్లో ఉపాధి కల్పించబడలేదు. ఉద్యోగాలు చేస్తున్న వారికి కూడా ఉద్యోగభద్రత లేదు. నెల వేతనం రూ|| 5-6 వేలు మాత్రమే. విపరీతమైన పని ఒత్తిడి వీటికి తోడు వృత్తి సంబంధిత వ్యాధులకు కూడా గురవుతున్నారు. ఇక్కడ రైతులు మెరుగైన జీవితాలను కోల్పోయి ఏ ఉపాధిలేక బికారుల్లా మారుతున్నారు. ఒక బహుళజాతి కంపెనీ ప్రయోజనాలకోసం, వేలమంది రైతుల జీవితా లను ఫణంగా పెట్టినదానికి తార్కాణం ఇది.

అయినా రైతులు భూములివ్వడానికి ముందుకు వస్తారని ఆశించడం సమంజసమా? తమ జీతాలు బుగ్గిపాలవుతుంటే ప్రతిఘటిం చడం రాక్షసత్వం ఎలా అవుతుంది? పై రెండూ రెండు భిన్నమైన అనుభవాల ఆధారంగా నేడు రాష్ట్రంలో జరుగుతున్న ఘటనలను పరిశీలిద్ధాం.

కాలుష్యపరిశ్రమలు :

అభివృద్ధి పేరుతో నేడు రాష్ట్ర తీరప్రాంతం లో అనేక మందుల, రసాయిన పరిశ్రమలు వస్తున్నాయి. వీటివల్ల ఈ ప్రాంత ప్రజలకు వస్తున్న ఉపాధి అతితక్కువ. అదే సందర్భంలో భూములు, వృత్తులు కోల్పోతున్నవారు మాత్రం అధికం. ఈ పరిశ్రమలు వెదజల్లుతున్న కాలు ష్యం వల్ల ప్రజలు అనారోగ్యం పాలవుతున్నారు. నీరు కలుషిత మవుతోంది. పశుసంపద నాశన మవుతోంది. రసాయిన వ్యర్ధాలు సముద్రంలో కలవడంతో రాష్ట్రంలోని 982 కి||మీ|| తీరప్రాంతంలోని మత్స్య సంపద నాశనమై మత్స్యకారులు ఉపాధి కోల్పోతున్నారు. ఈ విచ్చలవిడి పారిశ్రామికీకరణ వల్ల పర్యావరణం ధ్వంసం అవుతోంది. కోస్తాతీరం ఎక్కువగా వున్న శ్రీకాకుళం, విశాఖపట్నం, తూర్పు గోదా వరి, నెల్లూరు జిల్లాలలో వస్తున్న పరిశ్రమలన్నీ ఇలాంటివే. ఈ కాలుష్యకారక పరిశ్రమల వల్ల ప్రజల జీవితాలు మెరుగు అవడం మాట అటుంచి, మరింత దుర్భరంగా మారుతున్నాయి. 

అనేక ధర్మల్ పవర్ప్లాంట్ల నిర్మాణానికి ప్రభుత్వం అనుమతిస్తోంది. పెద్దఎత్తున భూము లను సేకరిస్తోంది.ఈ ప్లాంట్లలో ఉత్పత్తయ్యే విద్యుత్ దేశంలో ఎక్కడైనా అమ్ముకుని లాభాలు గడించుకునే స్వేచ్ఛ ఆ పరిశమ్రలకు ఉంది. స్థానికులకు మాత్రం భూమి, భుక్తి పోయి, ధూళీ, కాలుష్యం మిగులుతాయి. అందుకే ప్రజలు వీటి స్థాపనకు పెద్దఎత్తున వ్యతిరేకిస్తున్నారు. 

విచిత్రంగా అమార్త్యసేన్ చెప్పినట్లు ఇక్కడ ప్రజలకు తమకు ఏంకావాలో చెప్పుకునే స్వేచ్ఛను కూడా ప్రభుత్వం ఇవ్వడం లేదు. వ్యతిరేకించినవారిని అభివృద్ధి నిరోధకులుగా ప్రభుత్వం ముద్రవేస్తుంది. ప్రతిఘటించినవారిపై తీవ్ర నిర్భంధం ప్రయోగిస్తోంది. 

విమానాశ్రయాలు : ప్రతి జిల్లాకి కనీసం ఒక విమానాశ్రయాన్ని నిర్మిస్తామని ముఖ్యమంత్రి గారు తన అభివృద్ధి పథకంలో భాగంగా ప్రకటిం చారు. ఈ విమానాశ్రయాల వల్ల ఆ ప్రాంత ప్రజలు కోల్పోయేదేమిటి? పొందే దేమిటి? అన్నది ప్రధాన అంశం.

నేడు భోగాపురం, కుప్పంలలో విమానా శ్రయాల నిర్మాణం, గన్నవరంలో విస్తరణ కోసం రైతుల నుండి భూసేకరణకు ప్రభుత్వం పూనుకుంది. భోగాపురంలో 3873 ఎకరాలు, కుప్పంలో 600 ఎకరాలు, గన్నవరంలో 650 ఎకరాల భూమిని రైతులు నుండి సేకరిస్తామని తెలిపింది. రైతులు భూములివ్వడానికి ఒప్పుకోవడం లేదు. నాగార్జునసాగర్ (గుంటూ రు), దొనకొండ (ప్రకాశం), తాడేపల్లిగూడెం (ప||గో), ఓర్వకల్లు (కర్నూలు), దగదర్తి (నెల్లూ రు)లలో 5 ఎయిర్పోర్టులకు 7వేల ఎకరాల భూసేకరణకు పూనుకుంది. విశాఖపట్నం అంత ర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి 15వేల ఎకరాలు అవసరమని ప్రతిపాదించింది. 

విమానాశ్రయాలకు ఇంత భూమి అవసరమా అన్నది పెద్ద ప్రశ్న. ఉదాహరణకు దేశంలోనే అతిపెద్ద ముంబాయి ఎయిర్పోర్టు 1850 ఎకరాలల్లో ఉంది. చెన్నై 1200 ఎకరాలు, అహమ్మదాబాద్ 1180 ఎకరాలు, త్రివేండ్రం ఎయిర్పోర్టు 700 ఎకరాలు కంటే తక్కువ భూమిలో ఉన్నాయి. ఇవన్నీ మహానగరాలు మరి అటువంటి ఎయిర్పోర్టులకే అవసరం లేనింత భూమి మన రాష్ట్రంలో ఎయిర్పోర్టులకెందుకు? ముంబాయి కంటే విశాఖపట్నం పెద్ద కేంద్ర మా? లేక త్రివేండ్రం కంటే కుప్పాం పెద్ద కేంద్రమా?

అవసరాలకు మించి భూములు సేకరించ డానికి ప్రభుత్వం ఎందుకు పూనుకుంటోంది? రైతులను రోడ్డుపై పడేసి, రియల్ఎస్టేట్ వ్యాపా రాన్ని ప్రోత్సహించడానికి కాదా? తమకు మెరు గైన జీవితం కలుగుతుందనే నమ్మకం, భరోసా ప్రభుత్వం కల్పిస్తే రైతులు భూములివ్వడానికి సిద్ధపడతారేమో. కాని ప్రభుత్వం ఆపని చేయక పోగా, భూసేకరణకు వేరే అప్రజాస్వామిక మార్గం ఎంచుకుంది. ప్రభుత్వం ఎందుకు ఇలా చేసింది? ఎందుకంటే ప్రభుత్వానికి కూడా తెలుసు, ఈ విమానాశ్రాయాల వల్ల భూములు కోల్పోయిన రైతులకు దమ్మిడి ప్రయోజనం కూడా ఉండదని. ఇక్కడ ప్రభుత్వానికి కావలసింది కొంతమంది సంపన్నులు, కార్పొరేట్ సంస్థల ప్రయోజనం తప్ప మరొకటి కాదు. అయితే ప్రభుత్వం మాత్రం ఆశ్చర్యకరంగా తాము అభి వృద్ధికి కృషి చేస్తుంటే, కొంతమంది రాక్షసుల్లా అడ్డుపడుతున్నారని వాదన చేస్తోంది. ఇది అభివృద్ధా?. వేలాది మంది ప్రజలను రోడ్డున పడేసే చర్యలతో అభివృద్ధి ఎలాసాధ్యమవు తుంది. కాని ఇది తప్ప మరో మార్గం లేదని ప్రభుత్వం చేస్తున్న వాదన సరైనదేనా? వేరే మార్గంలో అభివృద్ధి సాధ్యం కాదా? ఇవి తెలు సుకోవాలంటే అభివృద్ధి మార్గాలేమిటో పరిశీలించాలి. 

అభివృద్ధి మార్గాలు 

ఏ ప్రాంతమైనా, ఏదేశమైనా అభివృద్ధి ఎలా సాధించవచ్చో ప్రముఖ ఆర్ధికవేత్త డబ్ల్యు.ఏ లూయీస్ ఈ క్రింది విధంగా తెలిపారు. 

1. ఆ ప్రాంతంలోని వనరులను పూర్తిగా సద్వినియోగం చేసుకోవాలి. 

2. విధానాలు భవిష్యత్తుకు ఉపయోగ పడేలా వుండాలి.

3. ప్రతి ఒక్కరికీ ఫలాలు అందేలా అభివృద్ధి వుండాలి.

పై నియమాలు పాటిస్తే వెనుకబడిన ప్రాంతాలు కూడా అభివృద్ధి సాధిస్తాయని ఆయన తెలిపారు. ఇప్పటి దాకా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు / ప్రాంతాలన్నీ ఈ విధంగానే అభివృద్ధి సాధించాయి. అలాగే ఈ సూత్రాలను పాటించకపోతే అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాలు కూడా వెనుకబాటు చెందుతాయని కూడా ఆయన తెలిపారు. ఈ కోణం నుండి ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో వెనుకబడిన ప్రాంతాలను ఎలా అభివృద్ధి చేయవచ్చు, అభివృద్ధి చెందిన జిల్లా లలో ఎలా అభివృద్ధిని కొనసాగించవచ్చు అన్న విషయాలను పరిశీలించాలి. 

బాగా వెనుకబడ్డ ప్రాంతంగా ఉత్తరాం ధ్రను, బాగా అభివృద్ధి చెందిన పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలను శాంపిల్స్గా తీసుకుందాం. లూయీస్ తెలిపిన సూత్రాల ఆధారంగా వీటిని క్లుప్తంగా పరిశీలిద్దాం.

ఉత్తరాంధ్ర : రాష్ట్రంలోని శ్రీకాకుళం, విజయ నగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాలు ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాలు. ఇక్కడ ప్రధాన వనరులు 

1) విశాలమైన తీర ప్రాంతం

2) ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమలు

3) దట్టమైన అటవీ ప్రాంతం

4) అధిక వర్షపాతం

పై వనరులను సక్రమంగా వినియోగించు కోవడం ఎలా వుందో చూద్దాం.

అధిక వర్షపాతం : మన రాష్ట్రంలో అత్యధిక వర్షపాతం నమోదవుతున్న జిల్లాలివి. సగటున 1050 మి.మీ. పైగా మూడు జిల్లాలలో వర్షం కురుస్తోంది. అయితే విచిత్రంగా సాగునీరు, త్రాగునీరు సమస్యలు ఇక్కడ తీవ్రంగా వున్నాయి. సాగునీటి ప్రాజెక్టులు లేకపోవడంతో విస్తారంగా భూమి వున్నా సాగులోవున్న భూమి బాగా తక్కు వ. ఉదాహరణకు కాలువలు, బావుల ద్వారా సాగు అవుతున్న భూమి రాష్ట్రంలో అతి తక్కువగా విశాఖపట్నంలో 92 వేల హెక్టార్లు, 93 వేల హెక్టార్లతో విజయనగరం జిల్లాలు అట్టడుగున వున్నాయి. సాగునీరు లేకపోవడంతో ఈ ప్రాంతంలో ఉత్పాదకత కూడా చాలా తక్కువగా వుంటోంది. 2013-14 సం||లో వరి ఉత్పాదకత హెక్టారుకు శ్రీకాకుళంలో 1749 కెజీలు (13వ స్థానం) విశాఖపట్నం 1752 కేజీలు (12వ స్థానం), విజయనగరం 2491 కేజీలు (10వస్థానం)లో వున్నాయి. అంటే అత్యధిక వర్షపాతం వున్నా వ్యవసా యంలో అత్యంత వెనుకబడ్డ జిల్లాలుగా ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాలు వున్నాయి. ఆ నీటిని నిల్వ చేసుకునే ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టులు నిర్మించక పోవడంతో వర్షపు నీరు వృధాగా బంగాళా ఖాతంలో కలిసిపోతోంది. 

తీర ప్రాంతం : ఉత్తరాంధ్రలో 353 కి||మీ పొడవైన సముద్ర తీర ప్రాంతం ఉండి చేపలు, రొయ్యలకు సముద్రతీరం ఉపయుక్తంగా వుం డేది. రాష్ట్రంలో రొయ్యల పరిశ్రమ, సముద్ర ఉత్పత్తుల ఎగుమతులకు ప్రధాన కేంద్రంగా విశాఖ వుండేది. అయితే నయా ఉదారవాద విధానాలు అమలవుతున్న గత రెండున్నర దశాబ్దాల కాలంలో సముద్రతీరంలో మత్య్స సంపద క్రమేణా కనుమరుగవడం ప్రారంభ మైంది. తీరప్రాంతం వెంబడి నిర్మిస్తున్న మందు లు, రసాయన పరిశ్రమలు, ధర్మల్ఫవర్ప్లాంట్ల వ్యర్ధాలు సముద్రంలో కలవడంతో ఈ ప్రాంతం లోని మత్య్స సంపద నాశనవడమే కాకుండా తీవ్ర పర్యావరణ సమస్యలు కూడా తలెత్తు తున్నాయి. ఫలితంగా మత్య్సకారులు వృత్తి కోల్పోయి రోడ్డున పడ్డారు. కొత్తగా నెలకొల్పు తున్న ఇటువంటి పరిశ్రమలలో వీరికి వస్తున్న ఉపాధి కూడా దాదాపు శూన్యం. ఒకప్పుడు గౌరవంగా బ్రతికిన మత్య్సకారులు నేడు బికారు ల్లా తిరుగుతున్నారు. 

ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమలు : ఉత్తరాంధ్ర ఈ మాత్రంగానైనా వుందంటే దానికి ప్రధాన కార ణం విశాఖలోని ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమలు. విశాఖ ఆర్ధికాభివృద్ధిలో ఇవి కీలక పాత్ర పోషి స్తున్నాయి. వీటివల్ల విశాఖజిల్లా స్థూల ఉత్పత్తి 64,458 కోట్లరూపాయలు, తలసరి ఆదాయం రూ|| 1,24,162లతో రాష్ట్రంలోనే అగ్ర స్థానంలో నిలిచింది. అంతేకాక మెరుగైన సౌక ర్యాలు కలిగిన ఉపాధి అవకాశాలకు కేంద్రంగా విశాఖ ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమలున్నాయి. ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో ఆర్ధిక, పారిశ్రామిక రాజధానిగా విశాఖ విలసిల్లడానికి ఈ ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమ లే ప్రధాన కారణం. 

అయితే నయా ఉదారవాద కాలంలో ఈ పరిశ్రమలను బలహీన పరిచే చర్యలను పాల కులు చేపట్టారు. రాష్ట్రంలోనే అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ పరిశ్రమ అయినావిశాఖపట్నం స్టీల్ప్లాంట్ కు స్వంత గనులను కేటాయించడానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నిరాకరిస్తున్నాయి. ఓబులా పురం గనులను ఇంకా ఉనికిలో లేని బ్రాహ్మణీ స్టీల్కు కేటాయించిన రాష్ట్రప్రభుత్వం విశాఖ స్టీల్ప్లాంట్కు మాత్రం ఆ గనులను కేటాయించ లేదు. మరో ప్రక్క స్టీల్ప్లాంట్లో 10% వాటాల అమ్మకంతో ప్రారంభించి, ప్రైవేటీకరణ చేయాల ని కుట్ర పన్నుతున్నారు. 

ఇతర ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమలైన హిందూ స్థాన్ షిప్యార్డు, బి.హెచ్.పి.విలు ఆర్డర్ల లేమితో కొట్టుమిట్డాతున్నాయి. విశాఖపట్నం పోర్టులోని 26 బెర్తులు ఏదోఒక రూపంలో ప్రైవేట్ సంస్థల నిర్వహణలో వున్నాయి. పోర్టు లోని కీలకమైన ''ఓర్హేండ్లిగ్ ప్లాంట్'' ను బహుళజాతి వేదాంత కంపెనీకి ధారాదత్తం చేసారు. విశాఖ కేంద్ర కార్యాలయంగా వున్న ' డ్రైడ్జింగ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా' కష్టాల కడలిలో వుంది. ఒకప్పుడు దేదీప్యమానంగా వెలిగి, విశాఖ ఆర్ధికాభివృద్ధిలో ప్రధాన పాత్ర పోషించిన విశాఖ ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమలు నేడు ఇలా కూనారిల్లుతున్నాయి. 

దట్టమైన అటవీ ప్రాంతం : రాష్ట్రంలో దట్టమైన అటవీ ప్రాంతం ఉత్తరాంధ్రలో వుంది. విశాఖ జిల్లాలో 2326.41 చ||కి||మీ విస్తీర్ణంలో దట్ట మైన అడవులు వున్నాయి. 2011 జనాభా లెక్క ల ప్రకారం రాష్ట్రంలో మొత్తం గిరిజనులు 15, 40,133 మంది వుండగా, వారిలో 10, 20,174 (75%) మంది అంటే మూడు వంతులకుపైగా గిరిజనులు ఉత్తరాంధ్రలోనే వున్నారు. 

గిరిజన ప్రాంతం అపారమైన అటవీ సంపదను, అరుదైన ఔషద వృక్షాలను, ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఆర్గానిక్ కాఫీని సృష్టిస్తోంది. కాఫీ, పిప్పళ్ళు, చింతపండు, పసుపు, మిరియాలు, తేనె, కూరగాయలు, ఫలాలు విస్తారంగా దొరు కుతాయి. వీటిని వినియోగించుకుని ఆ ప్రాంతా న్ని బ్రహ్మాండంగా అభివృద్ధి చేయవచ్చు. వెనుక బడ్డ గిరిజనులకు ఉపాధి కల్పించవచ్చు. అయితే ఈ సంపదను వినియోగించుకునే చిన్న, సహకార పరిశ్రమలు ఏవీ ప్రభుత్వం స్థాపించక పోవడం తో, ఈ సంపదంతా దళారుల పాలవు తోంది. దీనివల్ల అపార సంపదవున్నా, గిరిజనులుపాధి కోసం వలసలు పోవలసిన దుస్థితి ఏర్పడింది. 

అభివృద్ధికి అవసరమైన ఈ చర్యలేవీ ప్రభుత్వం చేపట్టకపోగా, నేడు అభివృద్ధి పేరుతో వినాశకర బాక్సైట్ తవ్వకాలకు సిద్ధపడింది. ఈ తవ్వకాలవల్ల ఆ ప్రాంతంలోని గిరిజనులు నిరాశ్రయులవడమే కాక, తీవ్ర పర్యావరణ సమ స్యలు తలెత్తుతాయి. గిరిజనులు, పర్యావరణ వేత్తలు, మేధావులు వద్దని ఎంతగా వారిస్తున్నా నేటి తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం మాత్రం ఎలాగైనా ప్రజలను మోసపుచ్చి, బాక్సైట్ నిక్షేపాలను అన్రాక్, జిందాల్ సంస్థలకు ధారపోయాలని కంకణం కట్టుకుంది. దీనికి ప్రభుత్వం చేస్తున్న వాదనేమిటంటే, అత్యంత విలునైన బాక్సైట్ను వృధాగా వదలిస్తే అభివృద్ధి ఎలా సాధ్యమని? ఈ వాదన బయటకు చూడడానికి బాగానే వుంటుంది. కాని కొద్దిగా పరిశీలిస్తే రెండు విషయాలు అవగతమవుతాయి. ఒకటి ఈ త్రవ్వకాల వల్ల రెండు ప్రైవేట్ సంస్థలు లాభపడ తాయి తప్ప, గిరిజనులకు ఒరిగేదేమీ వుండదు. దుమ్ము, ధూళీ, కాలుష్యం, భూమి కోల్పోవడం తప్ప. రెండవది అతి ముఖ్యమైన విషయమేమి టంటే బాక్సైట్ నిక్షేపాలు తవ్వుతున్న కొద్దీ హరించుకుపోతాయి తప్ప కొత్తగా ఊరవు. మరి అంతా ఖాళీ ఆయన తర్వాత ఆ ప్రాంత భవిషత్ ఏమిటి? పచ్చగావున్న గిరిజన ప్రాంతం బీడుగా మారడమే. భవిష్యత్ నాశనమయ్యే ఇటువంటి చర్యల వల్ల అభివృద్ధి సాధ్యం కాదని లూయీస్ అభివృద్ధి సిద్ధాంతం తెలుపుతోంది.

పుష్కలంగా వున్న వనరులను వినియోగిం చుకోకపోవడమే నేటి ఉత్తరాంధ్ర వెనుకబాటుకు కారణం. వర్షపు నీటిని పూర్తిగా సద్వినియోగం చేసుకునే ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టులు చేపట్టకుండా ఉత్తరాంధ్ర అభివృద్ధి సాధ్యం కాదు. ప్రభుత్వ రంగ పరిరక్షణ, కాలుష్యకారక పరిశ్రమల నుండి తీర ప్రాంతాన్ని రక్షించడం, అటవీ ఉత్పత్తులను పూర్తిగా వినియోగించుకుని, గిరిజనులకు ఉపాధి అవకాశాలు పెంచడం ద్వారానే అభివృద్ధి సాధ్యం. ప్రజలందరి క్షేమం కోరేవారైతే ఇటు వంటి చర్యలే చేపట్టాలి. కాని నేడు పాలకులు ఈ అభివృద్ధి చర్యలు చేపట్టడానికి పసేమిరా నిరాకరిస్తున్నారు. అభివృద్ధి పేరుతో ప్రజలను వంచన చేసి, ప్రకృతి వనరులను ప్రైవేట్ సంస్థలు కొల్లగొట్టకుపోవడానికి అనుమతిస్తు న్నారు. వద్దు మొర్రో అని ప్రజలు మొత్తుకుంటు న్నా, కాలుష్య కారక పరిశ్రమలను విచ్చలవిడిగా అనుమతిస్తున్నారు. ఆఖరుకు పరిశ్రమల స్థాపనకు చట్టప్రకారం చేపట్టవలసిన ప్రజాభి ప్రాయ సేకరణ కూడా నిర్బంధం ప్రయోగించి, ఒక ఫార్సుగా మార్చివేయడం రివాజుగా మారింది. ఇటువంటి వినాశకర చర్యల వల్ల అభివృద్ధి ఎడారిలో ఎండమావే. వీటివల్ల వెనుకబాటు తనం పోదు, సరికదా ఉత్తరాంధ్ర మరింత వెనుకబాటుతనంలోకి నెట్టడుతుంది. 

వెనుకబడిన ప్రాంతాల పరిస్థితి ఇలా వుండగా అభివృద్ధి అయిన జిల్లాలుగా వున్న తూర్పుగోదావరి, పశ్చిమగోదావరి, కృష్ణ, గుంటూరు, నెల్లూరు జిల్లాల్లో వస్తున్న మార్పు లను పరిశీలిస్తే రాష్ట్ర అభివృద్ధి ఏ దిశలో వుంది, ఎటువంటి భవిష్యత్ వైపు మనం పయనిస్తున్నమనే విషయాలు అవగతమవుతాయి. 

అభివృద్ధి చెందిన జిల్లాలలో వస్తున్న మార్పులు: 

ఉమ్మడి రాష్ట్రంలోను, నూతన రాష్ట్రంలోను అభివృద్ధి చెందిన జిల్లాలుగా ఉభయగోదావరి, కృష్ణ, గుంటూరు, నెల్లూరు జిల్లాలు వున్నాయి. దీనికి కారణం ఆ జిల్లాలు వ్యవసాయంలో సాధించిన అభివృద్ధి ఈ అభివృద్ధికి మూలం ఆ జిల్లాలలో వున్న గోదావరి, కృష్ణ వంటి నదీ జలాలను సక్రమంగా వినియోగించుకోవడం. ఫలితంగా వరిసాగు, ఇతర ఆహార ధాన్యాల ఉత్పాదకత, ఉత్పత్తిలో ఈ జిల్లాలు అగ్రభాగాన వున్నాయి. అయితే ఇది ఒకప్పటి మాట. గత రెండు దశాబ్ధాలకు పైగా అమలవుతున్న సరళీకరణ విధానాల ప్రభావం ఈ జిల్లాలపై కూడా తీవ్రంగా పడుతోంది. దీనివల్ల జిల్లా స్థూల ఉత్పత్తి, తలసరి సగటు ఆదాయాలలో కూడా ఈ జిల్లాల అభివృద్ధిలో మార్పులు వస్తున్నాయి. 2004 - 05 - 2012-13 ల మధ్య ఈ రెండు సూచికలలో వచ్చిన మార్పులను ప్రక్కనున్న వివరాల ద్వారా గమనించవచ్చు. 

పై వివరాలను పరిశీలిస్తే తూర్పు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల్లో స్థూల ఉత్పత్తి వాటా ఈ 8సం||లో తగ్గిందని తెలుస్తోంది. తూర్పు గోదావరి జిల్లా వాటా 2004-05లో 12.82% నుండి 2012-13కు 10.55కు తగ్గింది. పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో ఇదే కాలంలో 9.42% నుండి 8.45%కు తగ్గింది. మిగిలిన మూడు జిల్లాలలో స్వల్పంగా పెరుగుదల కనపడుతుంది. ఉభయ గోదావరి జిల్లాలలో తగ్గడానికి ఒక ప్రధానమైన, కీలకమైన కారణం వుంది. అదే మంటే ఈ రెండు జిల్లాలు వరిసాగు, అత్యధి కంగా వున్న జిల్లాలు. 

రాష్ట్రంలో గత 10 సం||రాల కాలంలో వరి ఉత్పత్తి క్రమేణా తగ్గడం గమనించవచ్చు. దీని కారణం వరిసాగు భూమి తగ్గడం, ఉత్పాదకత కూడా తగ్గడం. 2005-06లో వరిసాగు భూమి మొత్తం రాష్ట్రంలో 39 లక్షల హెక్టార్లు ఉండగా 2013-14కు 25 లక్షల హెక్టార్లకు తగ్గింది. వరి ఉత్పత్తి కూడా 2005-06లో 1.17 కోట్ల టన్నులు ఉండగా 2013-2014కు 79లక్షలకు పడిపోయింది. ఉదాహరణకు పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో కాలువలు ద్వారా వ్యవసాయం క్రమేణా తగ్గుతోంది. 1991-92లో కాలువ ద్వారా వ్యవసాయం ఈ జిల్లాలో 2.05 లక్షల హెక్టార్లలో జరగగా 2013-14కు 1.75 లక్షల హెక్టార్లకు తగ్గింది. ఇదే కాలంలో హెక్టారుకు వరి ఉత్పాదకత కూడా 3394 కేజీల నుండి 3191 కేజీలకు పడిపోయింది. ప్రభుత్వ విధానాలు ఎంత ఘోరంగా ఉన్నాయంటే నిరంతరం సశ్య శ్యామలంగా ఉండే ఉభయగోదావరి జిల్లాలలో రైతులు 2011లో మొట్టమొదటిసారి పంట శెలవు (క్రాప్ హలీడే) ప్రకటించే దుస్థితి ఏర్పడింది. 

పశ్చిమగోదావరి జిల్లాను ఆంధ్రరాష్ట్ర ''ధాన్య భాండాగారం'' అని పిలుస్తారు. అటువంటి జిల్లాలో ఇటువంటి పరిణామం జరగడం ఆందోళన కలిగించే విషయం. దీన్ని పరిశీలించవలసివుంది. 

1980వ దశకంలో రాష్ట్రంలో రొయ్యల చెరువులు త్రవ్వడం ప్రారంభమైంది. రాష్ట్ర 982 కి||మీ కోస్తా ప్రాంతంలో ఉప్పునీటి వనరులు పుష్కలంగా వుండడంతో రొయ్యల ఉత్పత్తిని ఎగుమతుల ద్వారా వాణిజ్యం కోసం ప్రభుత్వం ప్రోత్సహించింది. 1980లో రాష్ట్ర మత్య్సశాఖ 17వేల హెక్టార్లు రొయ్యల సాగుకు అనుకూలమని గుర్తించింది. 

రాష్ట్రంలో 1990లో 6వేల హెక్టార్లలో ప్రారంభమైన రొయ్యల సాగు 2012కు 84,951 హెక్టార్లకు పెరిగింది. 2012 ఆఖరుకు దేశంలో మొత్తం 2 లక్షల టన్నుల రొయ్యలు ఉత్పత్తికాగా, అందులో 1.6 లక్షల టన్నులు (80%) ఒక్క ఆంధ్రరాష్ట్రంలోనే ఉత్పత్తి అయ్యాయి. ఈ ఉత్పత్తికి ప్రధాన కారణం పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో ఎక్కువగా రొయ్యల సాగు పెరగడం. ఈ జిల్లాలో 1987సం||లో 240.20 హెక్టార్ల నుండి 2012కు 25,438 హెక్టార్లకు ఈ సాగు విస్తరించింది. అంటే 10 రెట్ల పైగా భూమిలో రొయ్యల సాగు పెరిగింది. వరిపంట కంటే, రొయ్యల సాగు లాభదాయ కంగా వుండడంతో నయా ఉదారవాద విధానాల కాలంలో ప్రభుత్వం ఈ పంటకు రైతులను ప్రోత్సహించింది, సబ్సిడీలూ ఇచ్చింది. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు, లాభదాయ కంగా వుండడం వంటి కారణాలవల్ల రైతులు కూడా పెద్దఎత్తున రొయ్యలపంటకు మొగ్గు చూపారు. వరిసాగు భూమిని రొయ్యల చెరువు లుగా మార్చారు. కేవలం ఉప్పునీటి భూమిలోనే కాకుండా ఉప్పునీటిలో మంచినీటిని కూడా కలిపి చెరువులను ఏర్పరచారు. ఈ భూములు భవిష్యత్లో వ్యవసాయానికి ఉపయోగపడవు. ఈ మార్పు ప్రభావంతో వరి ఉత్పత్తి,ఉత్పాదకత తగ్గడమే కాకుండా కాలుష్యం, ఉపాధి, భవిష్యత్ అవసరాలు, ఇతర సామాజిక సమస్యలు తలెత్తు న్నాయి. 

కాలుష్యం : ప్రతి టన్ను రొయ్యలు / చేపల ఉత్పత్తికి 42-66 కేజీల నైట్రోజన్ వ్యర్ధాలు, 72- 10.5 కేజీల ఫాస్పరస్ వ్యర్ధాలను కూడా ఉత్పత్తి చేస్తుంది. పంటను మార్చి మరో రొయ్యల పంటను చెరువులను సిద్ధం చేస్తున్న ప్పుడు ఒక హెక్టారుకు ఒక టన్ను రసాయన వ్యర్ధాలు వెలువడుతాయి. ఈ వ్యర్ధాలు నేరుగా పరిసర నీటిలో కలిసిపోతాయి. ఈ చెరువుల లోని ఉప్పునీరు ఇంకిపోయి భూగర్భ జలాల్లో కలిసిపోతుంది. (నేషనల్ ఇన్విరాన్మెంటల్ ఇంజనీరింగ్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్, నీరి)

దీనివల్ల వ్యవసాయం దెబ్బతినడమే కాక ప్రజలను త్రాగునీరు కూడా లేకుండా పోయింది. భూగర్భ నీటి నుండి దుర్వాసన రావడమే కాకుండా, చర్మవ్యాధులు, డయేరియా, అమీబయాసిస్ వంటి రోగాల బారిన ప్రజలు పడుతున్నారు. ఉదాహరణకు జిల్లాలో 60% పైగా రొయ్యలసాగు జరుగుతున్న భీమవరం రెవిన్యూ డివిజన్లోని అనేక గ్రామాల ప్రజలు 15 కి||మీ దూరం కూడా వెళ్ళి మంచినీరు తెచ్చుకోవలసి వస్తోంది. 

కాలుష్యమే కాక రొయ్యల సాగువల్ల ఉష్ణోగ్రత పెరగడం, కరువు, వరదలు, గాలి వానలు, సముద్రమట్టం పెరగడం వంటి దీర్ఘ కాల ఆనర్ధాలకు దారితీసి పెద్ద ఎత్తున పర్యా వరణ సమస్యలు ఉద్భవిస్తాయి. (డిసిల్వా, సోటో 2009, పొన్నయ్య, మురళీధర్ 2009)

ఉపాధి : వ్యవసాయంలో పోలిస్తే రొయ్యల సాగుకు మానవశ్రమ తక్కువ. ఉదాహరణకు ఒక హెక్టారు వరిసాగుకు 125 పని దినాలు అవసరమైతే అదే రొయ్యలసాగుకు 80 పని దినాలు కంటే తక్కువ మాత్రమే సరిపోతాయి. దీనివల్ల ఉపాధి సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. దీనికి సంబంధించి ఒక ఆశ్చర్యకరమైన విష యాన్ని గమనించాలి. అదేమంటే వ్యవ సాయం బాగా అభివృద్ధి చెందింది కాబట్టి పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో రైతులు ఎక్కువగా వుంటారని భావిస్తాం. కాని విచిత్రంగా 2011లో రాష్ట్రంలోనే అత్యధికంగా వ్యవసాయ కార్మికులు ఈ జిల్లాలో ఉన్నారు. జిల్లాలోని మొత్తం 15,63,867 మంది ప్రధాన కార్మి కులలో 9,11,184 మంది (58.26%) వ్యవ సాయ కార్మికులే. ఉపాంగ కార్మికులు 2,44, 426 మంది వుండగా వీరిలో 1,77,817 (72.75%) మంది వ్యవసాయ కార్మికులుగా వున్నారు. వ్యవసాయం తగ్గిపోవడం, రొయ్యల సాగులో ఉపాధి తక్కువగా వుండడంతో గ్రామీణ నిరుద్యోగం ఈ జిల్లాలో పెద్దఎత్తున పెరుగుతోంది. గమనించవలసిన విషయం ఇక్కడేమిటంటే మహిళలు రొయ్యల సాగులో సాధారణంగా పాల్గొనకపోవడం. దీనివల్ల సాధారణ నిరుద్యోగం పెరగడంతో పాటు, మహిళలతో నిరుద్యోగం మరింత ఎక్కువగా పెరగడం ప్రత్యేకతంగా గుర్తించాలి. వీరిలో అత్యధికులు దళితులు. ఈ మహిళలు మరో ఆధారం లేక ఇంటి పనుల కోసం విదేశాలకు ముఖ్యంగా గల్ఫ్దేశాలకు వలసపోతున్నారు. ఈ సంఖ్య క్రమేణా పెరుగుతుండడంతో ఇతరత్రా అంత ప్రాధాన్యంలేని భీమవరం పట్టణంలో ప్రత్యేకంగా 'పాస్పోర్టు ఆఫీస్' ను నెలకొల్పారు. 5 జిల్లాలకు కేంద్రంగా ఉన్న విశాఖ పాస్పోర్టు ఆఫీసులో 2009లో 61,745 పాస్పోర్టులు జారీకాగా, 2012లో 1,10,526 పాస్పోర్టులు జారీ చేసారు. అంటే కేవలం మూడు సంవత్స రాలలో పాస్పోర్టుల జారీ 44% పెరిగింది. ఈ పెరుగుదలో అధికభాగం పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోనే ఉంది. 

ఇతర సామాజిక సమస్యలు : 

కాలుష్యం, పర్యావరణం, ఉపాధి వాటి సమస్యలే కాక అనేక ఇతర సామాజిక సమస్యలు కూడా పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో ఉత్పన్నమవుతున్నాయి. 

1. అక్షరాస్యత పెరుగుదల రాష్ట్రంలోనే అత్యల్వంగా వుంది. 2001-11 మధ్య 10 సం||రాల కాలంలో రాష్ట్రంలో అక్షరాస్యత 6.98% పెరగగా పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో ఇది కేవలం 0.79% మాత్రమే. గ్రామీణ ప్రాంతంలో పెరుగుతున్న పేదరికానికి ఇది నిదర్శనం. 

2.జనాభా పెరుగుదల రేటు కూడా రాష్ట్రంలోనే అత్యల్వంగా వుంది. 1961-71 లో రాష్ట్రంలో 4వ స్థానంలో వున్న జిల్లా 1991-2001 కి 10వ స్థానానికి చేరి 2001-11 కు ఆఖరి స్థానానికి దిగజారింది. జనాభా పెరుగుదల 1961-71లో 20.02% (రాష్ట్రం 18.96%), 1971-81లో 21.04 (20.53%), 1981-91లో 22.39% (21.13%), 1991-2001లో 8.13% (11.89%) 2001-11లో 3.51% (9.21%) గా వుంది. 1991 నుండి రాష్ట్ర సగటు కంటే జనాభా పెరుగుదల బాగా తక్కువగా వుండడం గమనార్హం. దీనికి ప్రధాన కారణం వలసలు, ముఖ్యంగా మహిళలు సుదూర ప్రాంతాలకు వలస పోవడం. 

3. వీటిన్నింటికి మించి నేరాల సంఖ్య అత్యధికంగా పెరగడం ఆందోళన కలిగిస్తుంది. 2013లో రాష్ట్ర నేర రికార్డుల ప్రకారం జిల్లాలో 123 రేప్ కేసులు నమోదై రాష్ట్రంలో అత్యధిక రేప్లు జరిగిన జిల్లాగా నిలించింది. 86 కిడ్నాప్లతో కూడా అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. కన్నపు దొంగతనాలో కూడా 490తో అగ్రస్థానం, ఇతర నేరాలు కూడా రాష్ట్రంలో అత్యధికంగా 4065 ఈ జిల్లాలో జరిగాయి. 

ముగింపు 

ఈ అంశాలన్నీ పరిశీలిస్తే మూడు విషయాలు అవగతమవుతాయి. మొదటిది వెనుకబడిన ప్రాంతాలలో ఉన్న వనరులను సద్వినియోగం చేసుకోలేకపోతే వెనుకబాటు తనం మరింత పెరుగుతోందేగాని, అభివృద్ధి జరగడం లేదు. రెండవది అభివృద్ధి చెందిన పశ్చిమగోదావరి వంటి ప్రాంతాలలో వనరు లను దుర్వినియోగపరచడం వల్ల అభివృద్ధి తిరోగమనంలో వుంటోంది. అన్నపూర్ణగా పేరు గాంచిన గోదావరి జిల్లాలలో వరి ఉత్పత్తి భవి ష్యత్లో బాగా తగ్గిపోయే ప్రమాదం ఏర్పడింది. మూడవది పాలకులు అభివృద్ధి పేరుతో చేపడుతున్న విధానాల వల్ల సామాన్యులు కుదేలై, సంపన్నులు లాభపడుతున్నారు. 

దీనికి భిన్నంగా ప్రజలందరికీ అభివృద్ధి ఫలాలు అందేలా, భవిష్యత్ తరాలకు ఉపయోగపడేలా విధానాలు వుండాలి. ప్రకృతి వనరులను కొల్లగొట్టకుపోయే క్రోని కేపిటలిజం వల్ల వినాశనమే మిగులుతుంది. నేడు వీటినేమీ ఖాతరుచేయకుండా నిర్భందాన్ని కూడా ప్రయో గించి మోడీ, చంద్రబాబు ప్రభుత్వాలు ప్రజల నుండి పెద్దఎత్తున భూములు లాక్కొని, ప్రకృతి సంపదను కార్పొరేట్ సంస్థలు దోచుకుపోయే విధానాలు అవంభిస్తున్నాయి. అభివృద్ధి మార్గా లు తెలిపిన డా|| అమార్త్యసేన్, లూయీస్లు సోషలిస్టు ఆర్థికవేత్తలేం కాదు. పెట్టబడిదారీ విధానంలో కూడా కనీస సూత్రాలు పాటించడం ద్వారా అభివృద్ధి సాధ్యమేనని వారు తెలిపారు. మన పాలకులు ఈ పాటి కనీస చిత్త శుద్ధినైనా ప్రదర్శించేలా ఒత్తిడి చేయడం నేడు ప్రజల ముందున్న సవాలు. 

- అజ శర్మ